Waar gebeurd

 Wanneer een verhaal zo dwingend wordt verteld dat je er helemaal in opgaat moet het wel waar gebeurd zijn. En zo gebeurt het omgekeerde. Eerst verzint een schrijver een imaginair land en daarna gaan de lezers zoeken waar zich dat bevindt.

 Ik lees erover bij Umberto Eco in zijn 'Geschiedenis van imagin­aire landen en plaatsen' (2013).

 Homerus vertelde van de reis van Odysseus, vast naar aanleiding van oude verhalen, en in 1976 kwam ik aan de Calabrische kust bij Tropea. Een bijna Engelse, steile kliffenkust. Het enige weggetje omlaag bracht me naar een smalle, kale keienvlak­te langs de waterlijn. En daar ontdekte ik waarom ze het daar de Sirenenkust noemen. Immers het geluid van de golfslag op keien wordt weerkaatst door de rotswand en daar ontstond het vreemde zangerige geluid, waaraan de kust zijn naam dankt. Ik denk dat geluidskundigen het een 'staande golf' zouden noemen.

 Homerus was blind, als verhalenverteller moet hij gevoelig geweest zijn voor geluid.

 Was het hier? Verkeerde vraag. Eco geeft een prachtig overzicht van de talloze gissingen naar de ligging van de plaatsen in de Odyssee. In het hoofdstuk over de Graal en het eiland waar hij te vinden moest zijn staat het antwoord van de Griekse dichter Pindarus: 'In de Chinese traditie kan het eiland, dat gelegen is aan het uiteinde van de Noordelijke landen, alleen bereikt worden door een vlucht van de geest.'

 Ook de graal is en blijft onzichtbaar en onbereikbaar.