Jo van Gogh

 Ik heb er gekend die nooit tentoonstelden en zwegen over hun werk. Aan die zwijgers denk ik bij het lezen van de biografie 'Het leven van Jo van Gogh-Bonger' van Hans Luijten.

 Kortgezegd, het is voor een aardig deel aan Jo te danken dat wij Vincent van Gogh kennen. Jo, de vrouw van zijn jong gestorven broer en steunpilaar, de kunsthandelaar Theo.

 Uit een later geredigeerde brief: 'Er is een groot struikelblok - dat ik zo weinig artistiek gevoel heb - wat heb ik dikwijls verlangd om iets van Anna Dirks te hebben - die eerst zou hem geapprecieerd hebben en met hem mee geleefd - ik kan 't niet. (...)  Ik voel of denk niet meer dan de meest gewone prozaïsche dingen - dat hindert Theo wel eens. (...) En als ik dan al die theorieën over kunst hoor en er niets van begrijp dan vind ik 't wel naar, maar hoe kan ik op eens veranderen en alles wat ik vond over boord gooien.'

 En zo moest ze zich in de artistieke kringen van Parijs begeven. Ze schrijft aan haar schoonmoeder: 'Bijna alle vrouwen hadden een diep decolleté op dit bal en ze waren behangen met juwelen, de mannen met insignes.'

 Theo en Jo droegen daar hun trouwpak en trouwjapon (zonder sleep) en Jo had een bontmantel mogen lenen. Er was een buffet en er werd gedanst. Ze ontmoetten er de kunstenaars Jozef Israëls en zijn zoon Isaac. Pas om half twee 's nachts vertrokken ze van dit feest. Jo, schrijven kon ze.