Verkiezingen. Ik vrees het ergste. Een massale intelligentietest aan de overkant van de oceaan. Hoe groot is de kans dat er een oplossing voor onze problemen uit komt? Plato was tegen de democratie. Democratisch zijn wereldproblemen niet op te lossen, wist hij al. Ik pak schrijver en classicus Gerard Koolschijn erbij, in wiens Drentse huis we eens spraken over Plato's aversie. De situatie is tamelijk hopeloos, stelde Koolschijn vast.
'Trump is precies het menstype dat Plato als grootste bedreiging ziet. De gruwel dat in onze zogenaamd beschaafde, democratische wereld toch weer de ergste vorm van onze diersoort komt bovendrijven: de mens die in staat is alle andere diersoorten uit te roeien om plaats te maken voor zichzelf en die alles wat mooi is vernietigt voor zijn korte‑termijngenot en zijn wezenloze producten. De mens zal een vernietigende diersoort blijven en uiteindelijk ook zichzelf vernietigen. Wat waren dan in Plato's tijd de bezwaren tegen de democratie?
'De impulsieve besluitvorming. De korte‑termijnpolitiek. De mateloosheid. Berucht voorbeeld is het Atheense besluit om bij een opstand op het eiland Lesbos de hele mannelijke bevolking terecht te stellen en de vrouwen en kinderen als slaaf te verkopen. De volksvergadering stuurt een schip uit ‑ telecommunicatie was er niet ‑ om het bevel aan de Atheense bezettingsmacht ter plaatse over te brengen. De volgende dag komt het volk na heftige discussies op zijn besluit terug. Een tweede schip wordt uitgestuurd. De roeiers met het goede bericht weten de haven van Lesbos net op tijd te bereiken. Het dodelijke besluit wordt al afgekondigd. Maar het bleef bij de terechtstelling van de duizend mannen die al in Athene gevangen zaten.'
Kort na de oorlog ‑ Plato liep toen tegen de 30 ‑ werd zijn leraar Sokrates door een jury van vijfhonderd mannen ter dood veroordeeld, zogenaamd wegens religieuze nieuwlichterij, maar in feite om zijn kritiek op de democratie.'
De menselijke intelligentie is niet vanzelf op het goede gericht. En de schijnheiligheid is groot.