Europa als vrouw
Amadis redt meisje
de jonge prins
als vrouw verklede minnaar

De Zwijger leest

Willem van Oranje las ridderromans. Zo blijkt nu een deel van zijn bibliotheek in Berlijn is aangetroffen. Er zit een deel bij uit de 24-delige reeks over Amadis de Gaule, de hoofse avonturen van een koningszoon. In de stijl van de koning Arthur-verhalen.

Wat staat er in die romans? Bijvoorbeeld scènes waarin als vrouwelijke muzikanten verklede minnaars op die manier anders onbereikbare edelvrouwen benaderen. Maar, al zingend kunnen ze zich dan toch, in de teksten van liedjes, aan hun beminden laten kennen.Identiteit is in de Renaissance een belangrijk onderwerp. Waarop berust hoge komaf eigenlijk? Wat is de rol van de vrouw en waarom? En ridderlijke idealen met de Zwijger in verband brengen lijkt niet zo vreemd. Een idealist was hij, zover ik weet onomstreden, een echte romanticus. Uit een scriptie van Astrid van Esdonk (2005) aan de Leidse universiteit:De liefde tussen de ridder en zijn geliefde is zowel geestelijk als lichamelijk. Een goed voorbeeld van de geestelijke liefde is te vinden in hoofdstuk vierentwintig van boek I.Agraies, de neef van Amadis, komt na lange tijd terug aan het hof van koning Liduwaert en hij treft daar ook zijn geliefde aan, Olinde. Hun weerzien wordt als volgt beschreven: Olinde die groetten hem seer minlicken, meer metter herten dan metten wesen, latende die reden regeren den wille, dwelck seer her om doen is, tensy dat daergroote discretie tusschen beyden is. Ook over de lichamelijke kant van de liefde wordt geschreven. In hoofdstuk zestien van het eerste boek redt Galaor een jonkvrouw uit de kelder en zij worden verliefd. De beschrijving van hun verdere belevenissen die nacht luidt: Met desen amoureuse woorden ende met die heussche manieren van Galaor ende van haer (die welch by aventuren al een gepeys hadden) stelden sy te wercke het ghene dat van geenen noode en is te schrijven. Een ander opvallend voorbeeld is de passage waarin Amadis en Oriane voor het eerst samen slapen, waarover geschreven wordt:soo wert daer die schoonste maecht vander wereldt een vrouwe ghemaeckt, peysende daer mede haer hittighe begheerte te vercoelen. Wanneer de ridders in Amadis op reis gaan, zullen zij nooit zonder tenminste één gevecht te leveren hun doel bereiken. Er is voor de ridder maar één manier om zijn moed te tonen en glorie in zijn leven te behalen en dat is door het gevecht.