In het spoorwegmuseum staan ze te zwijgen. Niks kunnen ze meer.
Tanks die nooit meer zullen rijden worden naar een verdwenen front vervoerd. Nog een week staan ze in de grote hal van het Spoorwegmuseum, Shermantanks op wagons, naast een Tsjechische pantsertrein die de Duitsers meteen buitmaakten.
Trein en oorlog. Voor mij is dat de munitietrein die in september 1944 achter ons huis in Zutphen werd gebombardeerd door de Engelsen. Heel Zutphen toog volgens m'n moeder met emmertjes naar de spoordijk om bij de wrakken wat kolen te rapen uit de tender.
En daar staat ze - in model - het Duitse reuzenkanon Dora (genoemd naar de vrouw van de hoofdingenieur van fabrikant Krupp). Haar loop sleet zo snel dat die na 48 schoten al vervangen moest worden. De Schwerer Gustav, genoemd naar Krupp zelf, ontbreekt hier. Hij reikte 47 kilometer ver, met granaten van 7 ton, bedoeld om forten te vernietigen. Heeft in z'n leven ook maar één schot gelost. Eigenlijk waren ze te log, te moeilijk verplaatsbaar, onbruikbaar, al kon de terugstoot op rails goed worden opgevangen.
Thuisgekomen zie ik de Syrische gifgasslachtoffers en denk aan de hondenleren (honden hebben geen porien) maskers uit WOI die ik zag, Standaard militaire uitrustig in WOI en in WOII als bij afspraak van de slagvelden verdwenen..