Now Japan (1)

 Hoe verder na Fukushima? In de Amersfoortse Kunsthal KAdE lijkt Japan losgeschud, kunstenaars voorop. Eindeloos bleef ik kijken naar de dubbelfilm met passagiers in een rijdende trein, waarvan er eentje eerst in slaap valt en dan in gesprek raakt met een innerlijke stem.

 ‘Waar ben ik,’ vraagt hij. ‘Je droomt dat je in de trein zit, ergens heen.' Geleid­elijk dringt de afschuwelijke werkelijkheid tot hem door: 'Dit. Dag in dag uit, elke dag weer'. Zo is het. En hij stort zich in wanhoop op de treinvloer. Geen van z'n medepassagiers vertrekt een spier. Zo is Japan, zo was Japan. Deze reiziger staat voor een ontwaken.

 Een zelfde verzet tegen braaf burgergedrag vind je in 'Galaxy wash' (een afwasmachine), waarin de roemruchte Japanse hygiëne onderuit gaat. De afwas wordt gedaan en de camera bevindt zich onderin het afwaswater, zodat je afwassende handen ziet van onderaf die eerst vaatwerk afboenen, maar daarna, al gekker en gekker, worden een aardappel, een winterpeen, en een complete geplukte kip zorgvuldig met een schuursponsje behandeld, dan een fotoboek over Amerika en opeens zwemt er een levende vis in het sop. Waarna je het hele zooitje ziet desintegrer­en. Als protest tegen gehoorzaamheid zulke vormen aan­neemt is Japan Japan niet meer.

 De leer was dat alles zich vanzelf steeds weer vernieuwt, dat de traditie redt, maar na Fukushima helpen traditie, orde, regelmaat en gezag niet meer. Ga het zien in KAdE..