David Claerbouts Highway wreck (1)

 Alles staat onbeweeglijk stil als op een foto. Stiller dan stil, juist omdat op het plaveisel zichtbaar motregen valt en het gras in de berm iets beweegt.

 Waarom? Er is iets gebeurd, verderop. Een ongeluk, een Ford Anglia uit 1943 zoals mijn tante Nel er een had staat aan één kant uitgebrand in de berm van de snelweg en wordt bekeken door een militair in een oudmodisch luchtmachtuniform, en drie jongetjes. Onbeweeglijk, onbewogen.

 Uit deze 70 jaar oude foto blijkt heel de film ontstaan te zijn. Claerbout heeft het ongeluk naar nu gehaald, er een verhaal omheen gefilmd, zorgvuldig gecast en geënsceneerd. Er is nog iets vreemds: iedereen in deze fotoreeks - die zich geleidelijk ontpopt als film - kijkt ernaar of althans naar iets ervan, zoals wij naar hen, de mannen van brandweer en dépannage, automobilisten van de eindeloze file die uit hun wagens gekomen staan te reikhalzen.

 Waar zijn we? De politiewagens zijn Vlaams, de dépannage Waals, het landschap neigt naar Frans. Meer blijft onzeker. Niet alleen de tijd en plaats van het ongeluk. Want de wassen beeld-achtige hulpverleners, de toeschouwers en hun auto's zijn van 2013.

 In het zaaltje van het Fotomuseum Rotterdam gaan toeschouwers ademloos op in David Claerbouts begoochelende acrobatiek met wat was en wat is. Er draait een verhelderende 'Making of' waarin hij grapt dat de brandweer 70 jaar te laat kwam. Maar zijn bedoeling is ernstig als wat. Alle tijd en plaatsbepaling zijn zorgvuldig onzeker gemaakt.

 Hij doet me denken aan de schilderes die zei 'een foto is één standpunt en één moment, een schilderij is talloze momenten en standpunten inéén'. David Claerbout verenigt foto en film tot schilderij. Vandaag was de première, morgen meer.

Tags: