Rambo in China

 Carolijn Visser heeft het in haar boek Sjanghai Skyline (2008) beschreven: het Christendom groeit in China, omdat het voorziet in traditionele waarden als ouderliefde en medemenselijkheid die in booming China vermalen worden. Alles in dienst van de economie.

 In de film zie je wat er van komt. Gezinnen raken ontwricht, mensen draaien dol en enkelingen ontpoppen zich als eenzame wrekers die op alles gaan schieten wat ze onrecht deed. Je denkt aan het Rambo-syndroom, aan Anders Breivik. De andere mogelijkheden zijn zwijgend je plicht doen of zelfmoord.

 De betonnen landschappen en stadsgezichten zijn effectief. Toch heeft Jia Zhangke er geen aanklacht van gemaakt. De titel stelt wel de schuldvraag. Maar de film heeft geen antwoord. Het uitdijende, ontsporende reuzenland wordt in zijn blik iets als Kafka's Amerika. Even onbegrijpelijk als onafzienbaar. En van een heel eigen gruwelijke schoonheid.