Spike Jonze's Her

dinsdag 04 maart 2014 - 22:34

 Griezelig herkenbaar. En na een uurtje kijken heel gewoon. Zo onderga je de relaties tussen mensen en computers in de film Her. Ik denk omdat wat aan de Operating Systems wordt toegeschreven zo invoelbaar is. Menselijker en empatischer dan wij zelf ooit kunnen zijn.

 Ze hebben het van geen vreemden, tenslotte. Hoofdrol Theodore (Joaquin Phoenix) lijkt al een extraterrestial met een verdacht em­patisch vermogen. Zijn baan is het in opdracht van wildvreemden liefdesbrieven aan familie en gelief­den schrijven. Maar wie is hij zelf nog?

 Van hem naar het Operating System dat voor hem Samantha heet is dan een kleine stap. De computervrouw - die je alleen maar hoort - is een perfecte karika­tuur van hem. Gevoed door wat hij haar over zichzelf vertelt, ontwikkelt het Operating System zich tot een volmaakte digitale spiegel en zo wordt Theodore - als een moderne Narcissus - verliefd op zichzelf. Later blijkt Samantha hon­der­den geliefden te hebben met wie ze (of hij?) tegelijk omgaat.

 Niet ver toch van een werkelijkheid waarin mensen meerdere geliefden tegelijk kunnen hebben. De psycholoog William James onderzocht rond 1900 al ons fenomenale aanpassingsvermogen. Mensen veranderen elk moment van de dag met hun omstan­digheden mee. Al wil de fatsoenscode nog zo hard dat we een rotsvaste identiteit laten zien. Niet vreemd dus dat Theodore werkelijk verliefd wordt op zijn niet bestaande maar o zo levend reagerende evenbeeld. Computers zijn in films doorgaans griezelig, Samantha is het volmaakt omgekeerde.

 Jammer wel dat Spike Jonze de afloop een onnodige moralistische draai meegeeft. De mens!