I.M. Marnix Rueb (1955-2014)
donderdag 23 oktober 2014 - 22:02
Je komt uit Den Haag of niet. En als je er vandaan komt weet je, Den Haag is een stad met een streep erdoor. Een Berlijnse muur, in de geest, in de taal. Je zit erboven of je zit eronder. Die van boven de streep zie je dagelijks op televisie, van de Vogelwijk tot Wassenaar, topambtenaren, zakenlui en politici. Beneden de streep woont sinds jaar en dag het 'tuìg'. Marnix Rueb belichaamde die streep.
Zijn Haagse Harry was volbloed van onder de streep. In de omschrijving achterop het eerste album (1994, zoveelste druk) 'een protypische Hagenaar, met camping-smoking (=trainingspak) en tapijtnek (=matje)'.
De streep gaat ongeveer langs de Laan van Meerdervoort, al zijn er aan beide zijden enclaves. Het is ook de oergrens tussen zand en veen. Van oudsher zit het geld op het zand en de armoe op het veen. Het veen zucht al eeuwen onder het zand. 'Zoekie mot of zoekie dèning?' werd mij, pas aangekomen provinciaal gevraagd door het buurjongetje. Het kostte me een jaar om hem te leren verstaan.
De uitspraak van dit Haags hangt op de huig. Hees, tegen de kopstem aan. Aanblazen met veel valse lucht. Onderkaak laten hangen, lippen minimaal gebruiken. 'Komp Gès tuìs, kachel uìt wèf uìt...'. Iedere Hagenaar, in de moederstad of in de diaspora, kan dit stijlvoorbeeld in variaties afmaken. 'Klène mèd op 't zèl te zèke in de uìtbau...'.
In het groen-geile boekie, de officiële Haagse Spraakkunst (en spelling) van Harry-bedenker Marnix Rueb, samen met Sjaak Bral en zijn broer R.J.Rueb staat de Haagse basishouding omschreven als 'geïrriteerde onverschilligheid'. Vergeet de snijdende zelfspot daarbij niet. Een teken van beschaving dat Amsterdammers zo vreemd is.
Doet Harry aan politiek? Hij ontmoet af en toe de burgemeester, en hij zal Willem Alexander en Maxima nooit vergeven dat ze in Amsterdam trouwden. Algemene reactie: 'PLEUGHT OP, GRAFLUL'
Eens interviewde ik hem thuis, in zijn woonwinkel waar ie alle bestellingen zelf verstuurde, want hij vertrouwde geen uitgever. En ontmoette de keurige jongen uit het Benoordenhout - de duurste, netste buurt van Den Haag - achter Harry. En dacht onwillekeurig aan The Hulk.
Haagser dan Marnix Rueb is moeilijk voorstelbaar.
Links:
RSS