Broeken en kousen

 Of zich buigen over de brieven van Jane Austen, omdat ze vol zitten met verwijzingen naar de mode van haar tijd, rond 1800. Mode die op zijn beurt verwijst naar oorlog en revolutie in Engeland en Frankrijk. Ook de industriële.

 Van Frankrijk wist ze doordat haar nicht Eliza getrouwd was met een graaf De Feuillide, die 1794 onder de guillotine terecht kwam.

 Mode in roerige tijden. In haar brieven, maar ook in haar romans worden aankopen van jurken en accessoires eindeloos overwogen. En ze kreeg toen al kritiek omdat ze nauwelijks over politiek schreef. Toch zou mousseline, de flinterdunne stof vernoemd naar Mosul (!) de grondstof van een moderevolutie worden. Het afwerpen van korsetten en doorschijnendheid gingen samen met algehele vermagering. Edelstenen verdwenen, soberheid kwam samen met wat grensde aan naaktheid, met veel wit, zo wit als Griekse beelden naar men dacht.

 Dit heb ik van Sarah Jane Downing, haar heldere 'Fashion in the time of Jane Austen ligt in het Haags Gemeentemuseum. Ook over mannenmode leert ze je veel. In de 18de eeuw droegen man en vrouw zijde en pruiken, dat was voorbij. De man werd een buitenman. In het voetspoor van Beau Brummell. Een soort Engelse landheer werd het model voor de man van de komende decaden. In Engeland en Frankrijk. Lange broek, laarzen met omslagen en van voren openslaande jas. Overhemden wit, met zwierige witte sjaal.

 Schilders wisten soms geen raad met de lichtgekleurde, strakke geitenleren pantalons en hoe het geslacht daarin te plaatsen. Over het ondergoed las ik niks.

 De industrie rukte op, en de burgerij. Weldra waren zijden kousen voorbij en dankzij de machines van Arkwright droeg heel Europa goedkope, maar nauwsluitende Engelse kousen, in alle pastelkleuren.