De Kartuize van Parma (1)

 Wat Stendhal kort voor zijn dood dicteerde is een roman over een roman. Die zich afspeelt in een land dat een parodie is op een land - de Italiaanse stadstaat Parma in de Povlakte. Zijn personages gaan bovenal over een ding, het verschijnsel personage. Liefde bezielt ze, zeker, maar met precies die zelfde dubbele bodems.

 Ik bleef lezen, eerst zonder te begrijpen waarom. Wat een tournures en strijkages aan dat hof! Tot ik doorkreeg dat puur schrijf- en leesplezier Stendhal en mij voortdreef. Het boek ging niet waarover het zei te gaan. Het ging over schijven en over mensengedrag.

 Stendhal heeft als Fransman de versteende Italiaanse hofcultuur van 1838 - na Napoleon ijlings hersteld in zijn eeuwenoude vormelijkheden - aangegrepen voor een satire op sociaal gedrag rond machthebbers. Machiavelli indachtig. Daarbij inbegrepen de hypocriete rol die vanouds de religie erin speelt.

 Hoofdfiguur Fabrizio leert na een mislukte deelname aan de - oerkomisch beschreven - Slag bij Waterloo - niet voor niets voor kerkelijk functionaris.

 Nu even laten bezinken dit.