Graag kijk ik naar röntgenfoto’s van 'onderschilderingen' van oude meesters. Waarop je kunt zien dat er eerst nog een vrouw stond ter linkerzijde, maar dat de meester besloot haar weg te schilderen. Waarom? Waar bleef ze?
De Duitse Jana Gunstheimer (1974) heeft die verdwenen werelden tot haar domein gemaakt in zwartwitte tekeningen, aquarellen en installaties. Met daarbij de schijn van wetenschap, het instrumentarium en jargon. Verhalen die er net echt uit zien. Gunstheimer heeft een groot gevoel voor humor.
Zo is er haar onderzoek van het wonderlijke schilderij uit de 16de eeuw dat terugpraatte. Mensen kwamen van heinde en verre om zich te laten influisteren door deze madonna. Nu ja wonderlijk? Natuurlijk praat ieder schilderij dat je aanspreekt terug.
Het Haagse Gem brengt nu Gunstheimers 'Mental Duels'. Duels tussen haar en jou. Hoe serieuzer hoe grappiger is haar stelregel. Het gaat haar om wat we niet, nog net of niet meer zien.
Ze tekent aan de grens van de zichtbaarheid. Koppen die afgekeerd zijn of bedekt, instrumenten die het raadsel vergroten. Het gaat haar kortom, om wat wij niet weten. En is dat niet wetenschap? Louis Lehmann, dichter en archeoloog zei me ooit 'wetenschap dat is doorgaan tot het punt dat je het niet weet.'
En precies rond dat punt cirkelt het werk van Jana Gunstheimer. Het zit vol krassen, scheuren, snedes en gaten, blinde vlekken en lege plekken. De beeldenstorm van de tijd. Ze laat het meisje met de parelketting van Vermeer vervagen onder jarenlange belichting van flitstoeristen.