Is het woord dat past bij het werk van Hans Memling (1435-1494). Verstilling, een naar binnen gerichte blik. Een gezicht in driekwart dat langs je heen kijkt. In het Brugse Sint Janshospitaal zijn heel mooie te zien.
Een tijd dat men vooral in het zwart gekleed ging. Een enkel halssieraad voor de vrouwen, en paar ringen, een eenvoudig hoofddeksel met voile. Weinig opsmuk, wel kostbare stoffen. Memling weet hoe hij vrouwen moet aankleden zo dat wat ze dragen hun schoonheid bescheiden inlijst. Het kan altijd met minder. Mijn vraag van oudsher: 'Wat zou ze denken?'
In het nieuwe Memling-nummer van Kunstschrift spreekt Federica Veratelli over 'de sensatie van onbeweeglijkheid' in zijn portretten.
Portretten van gearrangeerd getrouwde mensen uit rijke families uit Italië (Florence, Lucca), zich ten volle bewust van hun rol en functie. Italianen - bankiers, zakenlieden, adviseurs van de hertogen - die in Brugge woonden. En daar misschien soberder gekleed gingen dan thuis. Onder de 'meedogenloze gedragswetten' met gevouwen handen vroom poserend.
Na verstilling dringt zich een tweede woord op. Is het niet een ultieme vorm van berusting die Memling de gezichten van zijn modellen heeft meegegeven? Berusting van een soort die wij niet meer kennen. De schoonheid van berusting?