Utagawa Kunisada

 Coulissen, een magisch begrip. Als gewoon mens zie je de voorstelling, alles wat die mogelijk maakt hoort tot het rijk van de geheimen, alleen bekend aan ingewijden. Van gordijnen tot decorstukken, van kostuums tot belichting.

 Vanmiddag kwam ik in het Japan-museum het Leidse Sieboldhuis, in de wereld achter de Japanse coulissen. Zoals af­gebeeld op de prenten van Kunisada. En ging rond in de Japanse toneelwereld van kort na 1800, niet ver van de wijk van de prostitutie,

 Utagawa Kunisada (1786-1865) groeide er op. Een soort Japanse Toulouse-Lautrec, maar dan een eeuw eerder en van gewone proporties. En deed in zijn prenten zestig jaar verslag van het leven daar. Theaterschrij­vers, acteurs, actrices en dichters kwamen er.

 En de fans hadden fanclubs en wilden graag portretten van hun helden en heldinnen, en inkijkjes in wat er achter de schermen gebeurde. Hoe men zich aankleedde - de catalogus bevat een rijkdom aan exotische kostuums - en opmaakte.

 Hij debuteerde met het illustreren van de reclamefolder voor een geparfumeerde olie (1807) die 'Poort naar de onster­felijkheid, cosmetisch Nieuwjaarswater' heette.

 En al snel was hij de grootste en populairste theaterportrettist. Net als Lautrec welkom achter de coulissen om te schetsen. Hij was ook groot in kleedkamerscenes, met peinzende actrices.