Maria

dinsdag 31 januari 2017 - 16:19

 Dit verhaal begint bij mevrouw Van Solkema, een oud-lerares Nederlands die veel reisde en inmiddels gestorven is. Mijn zwager, die haar verzorgde kreeg van haar een ingelijste prent die hij weer aan mij gaf, geheel verstoft.

 Een prachtige reproductie met scenes uit het leven van Maria, die een jurk in lapis lazuli draagt. Verguld ook. Maar waar kwam hij vandaan? Ik maakte hem open en zag dat hij ongeveer zestig jaar geleden was ingelijst en gestempeld bij Partout, N.Z.Voorburgwal 49. Op de rand staat: Sammlung Eugen Gutmann. Ik zocht hem op. Hij was eens een joodse medestichter van de Dresdner Bank en kunstverzamelaar. De familie verhuisde naar Nederland.

 Zijn latere nazaten, het echtpaar Fritz en Louise Gutmann woonde in Heemstede, en dachten dat ze geen gevaar liepen, ze waren immers gedoopt en de afgezette Duitse keizer Wilhelm II kwam vaak langs en bekeek de kunst. Maar het echtpaar werd door de Nazi's vermoord - Fritz doodgrknuppeld in Theresienstadt, Louise in Auschwitz vergast - en de verzameling van de Gutmanns geroofd. Een deel is nog steeds zoek.

 Achterkleinzoon Simon Good­man schreef zijn familiegeschiedenis, 'Orpheus clock', die in 2015 verscheen.

 De Sammlung is nu in Heidelberg, in de UB. Het handschrift waar mijn pagina uit komt is op perkament gem­aakt in Frankrijk omstreeks 1420. Onbekend door wie. Het zijn 36 pagina's miniaturen plus een calendarium van 24 bladzijden met veel randversiering. En de schepping, het oude testament, leven en lijden van Christus, en ja, het leven van Maria. Eens eigendom van Kasimir IV van Polen (1444-1492).

 Hoe de mooie Maria met haar heupsieraad op de Nieuwezijds terecht kwam weet ik nog niet.