Wilhelmus in de klas?
donderdag 09 maart 2017 - 13:06
Het geheugen reikt niet ver. Veel wat als traditie geldt bestaat nog maar kort. Een van de wonderlijkste verschijnselen is de Invented history. Zoals die van Sybrand Buma. Een van de electorale rampen van deze dagen, die tast naar het Gesundes Volksempfinden. Het Wilhelmus in de schoolklas?
Hij zat waarschijnlijk op een Christelijke school waar dat gedaan werd. Staande maar liefst! Maar op de vier Openbare Lagere Scholen waar ik in de jaren '50 en '60 op ging, in Zutphen, Eerbeek (Veluwe) en Den Haag werd niet het Wilhelmus gezongen bij de aanvang van de schooldag. Waarbij komt dat mijn Haagse onderwijzer uitlegde dat het een huichelachtig lied is. Propaganda. Willem van Oranje slijmt de Spaanse koning. Hij had hem helemaal niet 'Altijd geëerd', integendeel, hij leidde een bloedige opstand tegen zijn wettig gezag.
En dan.. Voetballers zingen het lied van Marnix van St. Aldegonde niet mee, niet uit gebrek aan vaderlandsliefde, maar eenvoudig omdat het een onzingbaar lied is. Met een onbegrijpelijke frasering. De woorden passen niet op de melodie, je moet ze onnatuurlijk gaan rekken. Dan krijg je:
Va‑han Na‑ha‑sou‑we
Van Dui‑huitsen bloed
Het ergste vind ik: De ko‑ho‑ning van...
In de Angelsaksische liedjestraditie is kloppende 'frasing' een must, en iets als het Wilhelmus een vloek. Willem Wilmink zocht het eens uit. Het lied werd ooit twee keer zo vlug gezongen. Dat scheelt. Maar lost het nog niet op. En mijn ouders hebben ook nimmer een touwtje uit de brievenbus laten hangen. Stel je voor! Mijn moeder was altijd thuis en deed open. So far Invented history.
ps. En ja, het Wilhelmus is pas sinds 1933 ons volkslied. Daarvoor was het ''Wien Neerlands bloed in d'aadren vloeit, van vreemde smetten vrij'' etc. tekst van Hendrik Tollens..
RSS