Hugo Claus schreef het Verdriet van België. Maar wie schrijft Het Verdriet van Frankrijk? Overal was ik. Ik kende de zeven routes naar Parijs van voor de Autoroute. Door Lille, door Mons, Compiègne, Arras, St. Quentin, Péronne, Bavay, Lâon, Senlis. Files zonder eind.
Na de oude Michelin detailkaarten kwamen de iets grotere. De rode gidsen liet ik maar. Ik ben nog uit de tijd van Les Routiers. De groene kende ik van buiten: Un peu d'Histoire. Merite un détour. Vaut le voyage. Het Michelinmannetje, bestaande uit autobinnenbanden, wist overal raad op. Op de oudste reclame uit 1898 heft het een glas met spijkers en glasscherven en toast ''nunc est bibendum'' - nu moet er gedronken worden.
Het nieuwe Michelinmannetje staat voor een vergelijkbare taak. Zijn naam: Emmanuel Macron.
Waar hield het op? Het eten hield op aan minuscule tafeltjes en snel wegwezen. Dat werden de dagmenu's in de PMU cafés met de schermpjes van de paardenrennen en de kapotgesneden kunststof bankzittingen
Het slapen begon op de Camping Municipal in plaatsen die niet meer boden dan sa pêche, sa chasse en son calme. En eindigde na kuilbedden en rugpijn bij de Ibis.
Eten is drinken daar. En op straat staan in een provincieplaats waar alles na tienen dicht is.
De krant heet L'Est Republicain, met foto's van de huwelijken der notabelen en het weer: orages en tempêtes.
Het buitenland is onbestaanbaar ver weg. Engels spreken idioot. Er was zelfs een poging Engelse opschriften te verbieden. En dan nu voor Europa kiezen?
Dan is de wanhoop nabij.