Betonnen geluk

 Een elektriciteitscentrale. Hij blijkt gefilmd in 8mm. En vertegenwoordigt, zo merk je geleidelijk, een onuitsprekelijk geluk. We zijn in Litouwen, maar onze rondleider is een Rus. Die ons eerst het wonder van de elektriciteit ver­telt: let op, het is donker, je ziet geen hand voor ogen. Dan worden er buizen en draden aangelegd en nog is het donker. Pas als de centrale gaat werken komt er stroom en licht in de duisternis. 

 De film vertelt het verhaal van het licht. Toen na de dood van Stalin in 1953 door toedoen van Chroestjov gevangenen vrij kwamen uit de Siberische kampen werden die op plaatsen te werk gesteld als deze. Zie de flatjes waarin ze mochten wonen in de nieuwe stad Elektrenai! Twaalf uur per dag werken aan de bouw van een centrale deerde ze niet, al waren er tijdens de bouw wel twintig dodelijke ongevallen. Zie de prachtige muurschilderingen in het gebouw! Ze waren vrij.

 In 1991 werd Litouwen zelfstandig, maar de Russen bleven en de centrale draait nog steeds. Een monument van geluk. In 2008 won de Lithouwer Deimantus Narcevicius met dit betonnen sprookje de Vincent Award, de tweejaarlijkse Europese kunstonderscheiding: Energy Lithuania (2000). Nu te zien in het Haagse GEM.