Graag zou ik naar het Toscaanse stadje Massa Marittima gaan, om weer langs de oude stadsbron- annex wasplaats te wandelen, met tegen de achterwand van de overkapping de onduidelijke resten van een 13de eeuws fresco. Uitzicht over de wijde omtrek.
Maar nu lees ik dat daar na een schoonmaakbeurt in 2000 het fresco van de wasplaats aan het licht is gekomen. Het bleek een penisboom te zijn. Zoals die ook voorkomt in de 14de eeuwse Roman de la rose. Een grote boom met een groep vrouwen eronder, zoals die bij een bron komen om de was te doen. Alleen, aan de takken hangen meer dan twee dozijn penissen.
Hoe nu? Waarom? Kunsthistorici dachten eerst aan vruchtbaarheidssymboliek - altijd het eerste waar ze mee aan komen - en daarna aan politieke propaganda. In de strijd tussen Welfen - die de macht hadden in Massa - en de Ghibellijnen. De boodschap zou zijn: als die hier de baas worden brengen ze jullie ketterij, perversie en hekserij. Zoals bekend verzamelen heksen mannelijke organen.
Maar in de Roman de la rose wordt de boom louter gezien als een grapje. En dat zou het in Massa toch ook wel eens geweest kunnen zijn. Voor de wassende vrouwen aan de bron..
Hoe dit zij, toen de restauratie in 2008 was voltooid bleken de fallussen verdwenen.