De droom van Sergius

 Hij was paus rond 700, kwam uit Palermo. Hij bevorderde de mis­sie van Engelse monniken naar Duitsland en Fries­land. In 695 wijdde Paus Sergius Sint Willibrordus (739) tot bisschop van de Friezen en zond hem, goed voorzien van relikwieën, uit als missiebisschop. Hierover wordt dit in de middeleeuwse levensbeschrijving van Willibrord dit verteld.

 Vier dagen voordat Willibrord in Rome arriveerde, kwam een engel paus Sergius in een droom waarschuwen. Hij moest de vriend Gods die onderweg was naar Rome met alle mogelijke eerbewijzen ontvangen. Want deze zou in de toekomst een groot licht zijn voor vele zielen die nu nog in duisternis verkeerden. Wat de heilige man hem, Sergius, ook zou vragen: dat moest hij hem geven.

 Hij voerde op de liturgische kalender een aantal Mariafeesten in: op 2 februari het feest van Maria's Zuiveringsprocessies, tegenwoordig beter bekend als Maria Lichtmis, bedoeld als vervanging van de heidense voorjaarsop­tochten; het feest van Maria Boodschap; op 15 augustus het feest van de Ontslaping van Maria, beter bekend als het sterfbed van Maria en Maria Tenhemelopneming; en op 8 september Maria Geboorte.

 Hij was het ook die de tekst van het 'Agnus Dei' in de liturgie invoegde. Het maakt deel uit van de kathol­ieke mis. Het is een gebed dat stamt uit de oud‑Joodse tijd van de sacramentele opofferingen. Het Agnus Dei of Lam Gods wordt gezongen terwijl de priester het heilig brood breekt en de vermenging plaatsvindt: de priester laat een deeltje van de hostie in de kelk vallen.

 Het Agnus Dei lijkt voor het eerst geïntroduceerd te zijn tijdens een mis door paus Sergius. De tekst van het Agnus Dei, die gebaseerd is op Johannes 1:29 waarin Johannes de Doper Jezus aanwijst als het Lam Gods, luidt als volgt:

 Agnus Dei/ Lam Gods/ qui tollis

 peccata/mundi/ dat de zonden der/

 wereld wegneemt/ miserere/ nobis/ ontferm U over ons.

Wat zou Sergius in het schilderij dromen? Niets over de ontvangst van Willibrord vrees ik. Eerder over het feestmaal dat hij hem - en zichzelf - zou aanbieden. Geloof gaat samen met eten en drinken. Waarom toch? Ascese, ach nee.