Duivels (1)

 Zijn beloning ligt in een hiernamaals, waarvan hij geen andere voorstelling heeft dan dat 72 maagden – ik volg het vage cliché dat ze zelf uitdragen - hem daar ten eeuwigen dage zullen vertroetelen. Kortom, hij dient de goede zaak, is even een held binnen zijn groep en is weg.

 Als het om de psychologie van de terrorist gaat zijn er weinig schrijvers. En zo herlees ik nu 'Duivels' - de nieuwe vertaling van Hans Boland van wat Boze Geesten (1872) heette - van Fjodor Dostojewski. En herinner me weer zijn verbijstering over de gretigheid waarmee jonge Russische 'nihilisten' rond 1870 hun leven wilden geven voor de goede zaak - welke dat ook was.

 Waarom toch? Is het een jeugdverschijnsel? Onvrede met zichzelf? Met de wereld? Kennelijk tellen alleen radicale oplos­singen. Iets willen doen. Voor het eigen heil en dat van de wereld ineen. Of er onschuldigen worden getroffen doet er niet toe. Het hogere doel gaat boven alles. Maar wat is dat? Met die gratis vrouwen in de hemel neem ik geen genoegen. De verklaring moet dichter bij huis liggen.

 Bijna altijd gaat het om goed opgeleide jonge mensen, niet arm, die niets liever willen dan hun eigen leven zo weggooien. De Rote Arme Fraction ging ze voor, Bin Laden en nu het Kalifaat.

 Bij Dostojewski worden nihilisten mensen met men­selijke zwakheden. Maar wat had hij aangevangen met zelfmoordterroristen, die familie, vriendinnen, zelfs hun kinderen in de steek laten voor wat zij denken dat Allah en de profeet van ze willen. Die hun verstand en hun lot blind in handen leggen van machthebbers op wie geen kritiek mogelijk is.

 Waar blijft de angst in deze cultus van de dood? Er zijn diersoorten die zich en masse van de kliffen in zee storten. Verder kom ik niet.