'Is dit echt?' Is de kreet die je hoort - in de cabine - bij de angstaanjagend werkelijke vliegtuigcrash in 'In free fall'(2009) van Hito Steyerl. Ja, je schrikt je rot. Ook in de zaal.
Er zijn in beeld zoveel soorten echt. Hier bijvoorbeeld een gevaarlijke nadering op een radarscherm, een plotselinge vlammenzee, de instructie voor passagiers inclusief zuurstofmaskertje en tenslotte de twee reuzenwielen van een vliegtuig, heel alleen op een verlaten startbaan. Je reageert erop in angstreflexen.
Echt? Hoe echt? De dertien werken van Hito Steyerl in het van Abbe hebben dat - de vraag van het beeldtijdperk - als onderwerp.
En ja, nog steeds, als ze op tv laten zien dat het sneeuwt loop ik naar buiten om te kijken of het sneeuwt. Om hem te ruiken en voelen.
Toch laat Steyerl je je grenzen voelen. Adembenemend zijn haar opnamen van de twee piekfijn in uniform gestoken suppoosten in het lege museum van Indianapolis, in Guards (2012). Twee kerels met een militaire training achter zich die je heel secuur voordoen hoe je omgaat met wapens en vijanden. Je wapen is je ziel. Griezelig omdat er geen vijand is, en ook geen wapen, maar wel de lichaamstaal van het gevecht. Eerst hangen er abstracte schilderijen, maar allengs verschijnen binnen de lijsten films met oorlogsscènes.
Zo wordt het Museum slagveld en kunst oorlog.