Loden letters

 Meneer Hampe in z'n blauwe jas was voor mij de grootste bezienswaardigheid op de loodzetterij van drukkerij Jacob van Campen aan de Oudezi­jds Voorburgwal. Zijn zetwerk was fout­loos. Het is 1967, het krantje waarvan hij de kopij tikte was het studentenblad Propria Cures.

 Een puur genoegen hem achter zijn machine te zien. Loodzetten ging per regel, de zetter tikt de regel op z'n toetsenbord en laat hem met een druk op de knop vol kokend lood stromen dat vrij vlug stolt tot een loden balkje zetsel met een voetstuk, volgens het linotype-systeem.

 Om twaalf uur precies at meneer Hampe een meegebrachte boter­ham uit een zakje en legde zijn hoofd op het toetsenbord. Hij sliep dan onmiddellijk in en werd om precies een uur wak­ker, waarna hij zijn werk voortzette. Ik heb hem nooit een woord horen zeggen.

 Wat meneer Hampe zette was het zg. broodzetsel van onze stukjes, de koppen en kaders werden door meneer Van Dongen, chef van de zetterij, later toegevoegd, bij de opmaak. Van de opgemaakte pagina’s kregen we een proefdruk om te corrigeren.

 De geur van de zetterij was bedwelmend. En hoe graag liep ik later door de stad met zo’n loden regel in m'n zak. Net de goede zwaarte, heerlijk in de hand. Soms is loodzetsel in oude kranten herkenbaar aan niet weggewerkte randjes.