Mierenhoop

 Me vanmiddag in het Stedelijk Den Bosch gebogen over Mens en Mier, zoals gezien door Dries Verhoeven in zijn installatie Homo Desperatus. De wanhopige mens en de mier, als leerzaam of afschrikwekkend voorbeeld.

 Of gaan alle vergelijkingen tussen mens en mier, mensenwereld en mierenhoop onherroepelijk mank?

 De mierenhoop is perfect georganiseerd, terwijl toch niemand orders uitdeelt. Mieren beslissen bij meerderheid. Ze stemmen 'met hun voeten'. Wat het collectief doet is het beste voor iedereen. Je opofferen voor het collectief is regel. Moet er een brug gebouwd worden, dan is je skelet vanzelf bouwmateriaal. Het individu bestaat niet.

 Zo leven ze al heel veel langer dan mensen. En werkel­ijk in de beste van alle denkbare werelden. Juist omdat ze niet denken. Valt er ergens een slachtoffer, dan gaat diens noodsignaal razendsnel – anders dan bij onze luchtvaartautoriteiten - rond en deinst de meute terug.

 De ondertitel die Verhoeven aan zijn tentoonstelling gaf is 'beeld van het menselijk lijden in de 21ste eeuw'. Hij laat het zien in 44 levenloze maquettes van 'rampple­kken', van Tsjernobyl tot het Amazonegebied. Stuk voor stuk fiasco's, maak­sels van de Homo Despe­rat­us. Ruïnes waarin levende mieren naar het lijkt nieuwsg­ierig rondlopen, alsof ze zich verbazen over onze onbegrijpelijke gebreken. Kleine camera's brengen daarvan steeds wisselende spookachtige live-beelden op een groot scherm achterin de zaal.

 De verleiding is in deze dagen groot hier Gaza of de rampplek van de MH17 in te zien.