Oranje en kunst

 Interessanter dan zijn verzameling en het gejuich over de 'Kunstkoning' is Willem zelf. Maar daarover weinig in Dordrecht. Nu dan. Hij trouwde de Russische prinses Anna Paulowna en hoewel hij homoseksueel was - wat tot veel chantage leidde - kregen ze vijf kinderen. Hij was bouwgek, zijn favoriete stijl was de gruwelijke neogotiek. Van zijn bouwprojecten is alleen de Gotische Zaal in Den Haag over, bedoeld als museum.

 Dat Anna Paulowna, wier zilveren galajapon in Dordrecht een vitrine vult, echt van hem hield blijkt uit het tragisch einde. Toen Willem ziek werd trok hij zich terug in Tilburg, waar hij een paleis wilde bouwen. Anna kwam naar hem toe maar werd niet toegelaten. Van achter de deur luisterde ze of ze zijn stem hoorde. Op 17 maart 1849 rond drie uur kreeg hij geen lucht meer en vloog zijn arts in de armen. Deze zette hem terug in zijn stoel, waar hij stierf. Anna kwam binnen en wierp zich gillend op hem. Ze heeft urenlang geknield bij zijn lijk gezeten.

 Willem II wilde niet gebalsemd worden. In zijn testament stond dat de 'houten kist, die zijn gebeente bevatten moest' de vorm zou krijgen van 'zijn lijk' en hij 'gekleed in de gewoone tenue, die hij bij zijn leven droeg' moest worden bijgezet: 'De kist is dus aan het hoofd smal, aan de schouders breed een aan de voeten smal toeloopende.' Het lijkt een schilderij van Magritte. De kunstverzameling ging via via grotendeels naar zijn schoonvader tsaar Nicolaas, van wie hij nog maar kortgeleden en miljoen had geleend om nog meer kunst te kopen. 

 De Oranjes verzamelen sindsdien geen kunst meer.