Reiskoorts?

 De Haarlemse Hallen brengen 'Reiskoorts', werk van Nederlandse kunstenaars die de afgelopen 150 jaar de grens over gingen. 'Om elders inspiratie zoeken,' zegt de toelich­ting.

 Reizen blijkt voor schilders gevaarlijk terrein. Wat voor een reizende buitenlander bijzonder is kan ter plaatse doodgewoon zijn. En dan zijn er helaas de erkende bezienswaardigheden. Zo zie je het San Marcoplein, de Place de l'Opera en San Gimigniano.

 En dan de vorm. Rudy Fuchs gaf eens op tv een memorabele uitleg van de ansichtkaart. Ze lijken allemaal op elkaar, die schöne Ausblicke. Het doorkijkje, de baai, het repoussoir (de boomtak boven het landschap of stadsgezicht).

 Maar de echte uitblinkers ontkomen, ook hier. Isaac Israels ontsnapt met zijn groentestalletje in Bern en vooral de in drie streken neergezette voorbijgangsters bij de Engelenburcht in Rome, Jan Sluijters ziet uit op Montreux bij avond, Willem van Genk kent zijn treinen - prachtig Kiev station - en als Joost Conijn in z'n film de grens over gaat met z'n auto op houtgasgenerator komen er onverwachte reacties.

 Een gewoon mens gaat met vakantie, een kunstenaar reist. Met schetsboek of aantekenboekje op zak. En liefst vervuld van Fernweh.

 Volgend jaar zou ik eens de vroegste Hollandse bezoekers van Rome willen zien, vanaf Van Scorel. Want 't is waar, ze kwamen er al vroeg, velen werkten aan Duitse vorstenhoven en waar niet. 

Tags: