Schaduw

 Ze zit in Japan en schrijft: 'Op een plek als deze begrijp ik waarom Japanners geen harde lijnen trekken tussen dood en levend. Dat ze geloven dat de geesten in de heuvels samenkomen, theedrinken. De enige grens die absoluut lijkt in dit land is tussen mens en mens. Niemand heeft ook maar mijn hand geschud.'

 Wat is hier binnen, wat is buiten? De wanden zijn 'vliezen van papier gevat in houten latjes.' De plek die het meest als 'binnen' voelt is de kamer met de erker 'een lege uitsparing in de muur, subtiel benadrukt door de vaas met lelies die hier op de grond staat'

 Junichero Tanizaki schreef in 1933 in 'Lof der schaduwen' over wat toen al aan het verdwijnen was: de kunst om schoonheid te scheppen uit schaduwen.

 Wat is dan een huis? Een instrument om licht te filteren. Terwijl Westerse huizen erop gebouwd zijn zoveel mogelijk daglicht binnen te laten wordt het hier nogeens gefilterd door papieren deuren.

 Het hart van het huis ligt voor Tanizaki daar waar de schaduwen het diepst zijn - in de erker waar nooit zonlicht komt. 'Voor ons,' zegt hij, 'overtreffen deze bleke gloed en deze zwakke schaduwen elk ornament.' Hij bezingt de zachte stem, de pauzes, het matte oppervlak. En hij beklaagt zich over het oprukken van de Westerse stijl en elektrische lampen: 'Het felle licht onttovert een gebouw, en vooral de mooiste plek daarin, de erker. (...) waar de tijd zo onberekenbaar verstrijkt dat je vreest er als een oude man vandaan te komen.'