Zonder woorden

 We zaten bij een oude man voor zijn cafeetje in de avondzon. Beneden ons lag de stad Messina, aan de overkant zag je Reggio Calabria: Scylla en Charybdis. Onze gastheer raakte niet uitgepraat over Antonello da Messina, de beste schilder ooit, wiens werken we moesten zien.

 Vanmiddag kwam ik zijn Annunciazione tegen in de 'Confabulations' van de in januari jl. gestorven John Berger. In een stuk over het onzegbare: 'Voor veel van wat ons overkomt in het leven zijn geen woorden, omdat onze woordenschat te beperkt is. Veel verhalen worden hardop verteld omdat de verteller hoopt dat het vertellen van het verhaal een naamloze gebeurtenis kan veranderen in iets vertrouwds of intiems. We zijn geneigd intimiteit te associeren met nabijheid en nabijheid met een bepaalde hoeveelheid gedeelde ervaringen. Toch kunnen elke dag volkomen vreemden, die nooit een woord gewisseld hebben, een intimiteit delen. Die besloten ligt in het wisselen van een blik, een hoofdknik, een lachje, het ophalen van een schouder.'

 Even woordloos is het schilderij dat Berger hierbij laat zien.

 Op het schilderij uit 1470 heeft Maria juist gehoord dat ze Gods zoon zal baren. Ze slaat haar handen voor haar borst, als om te voelen of het wel waar is, daarbinnen.

 Een gevoel dat Middeleeuwse toeschouwers konden delen.