Verdraagzaam

Anton de Goede stoorde zich aan mijn tevredenheid met de 'verdraagzaamheid van het dier mens' en schreef: 'Ik ken een vrouw die sinds de oorlog het omgekeerde ervaart, en niet meer naar Amsterdam gaat, omdat zij het vooroorlogse Amsterdam nog op haar netvlies heeft, en zovelen die zij daar kende en mocht moet missen. Zij moest onderduiken en associeert de hoofdstad nog altijd vooral met de velen die zijn weggevoerd. De gaten in elke straat. Je kent hem toch: de website www.joodsmonument.nlVoer je eigen straatnaam in. Als jij je een deur vergist sta je oog in oog met je verdwenen buren van 122 hs: het gezin Jozef van Delft. Jozef zat in groente en fruit, je ziet zijn foto, verder had je nog Jenny, Saartje en Jakob Benjamin. Ik ben ook blij dat ik in Amsterdam woon, maar dat het dier mens nu 'verdraagzaam' zou zijn...'.Ik antwoordde: 'De mens is de mens een wolf, tot niets dan slechts in staat, zo ben ik opgevoed. Tot ik de laatste jaren wat meer gedragswetenschap las. Het succes van de mensensoort, leerde ik, ligt waarschijnlijk aan z'n ongehoorde aanpassingsvermogen. Dat aanpassingsvermogen heeft een diepe schaduwzijde. Ook aan gruwelijke regimes past men zich geluidloos aan.'De website is hartverscheurend. Eerst een Peter Struyken-achtig kleurenbeeld, allemaal puntjes. Elk puntje is een weggevoerd individu. Klik op een willekeurige plek en je belandt ergens in Nederland. Je kunt zoeken op straatnamen, wijken, dorpen, en ook op namen. Ik zocht Frederiksstraat 42 in Amsterdam, waar ik bij een zolderverbouwing de resten van een lange onderduik aantrof, waar een buurvrouw ook van vertelde. Dat adres ontbreekt. Ze hebben het, denk ik, overleefd.