idem - 2
mode van rond 1875 door Jacques Joseph Tissot  - 1
Mallarmé (foto van zijn vriend Nadar)

Stéphane Mallarmé

Walter Benjamin maakt wat los. In de Groene Amsterdammer van deze week schetst René Boomkens een mooi portret van hem. En Henk Hoeks, afgelopen maandag te horen in onze Benjamin-uitzending, stuurde me fragmenten uit 'De macht van de mode' (uitg. Terra, 2006), een boek waaraan hij - samen met Jack Post - meewerkte, over dichters en filosofen die zich met mode hebben beziggehouden.

De meest praktische van hen was de Parijse dichter Stéphane Mallarmé (1842-1898), die nota bene in 1974 vrijwel in z'n eentje acht nummers van het modetijdschrift 'La dernière mode' volschreef - onder pseudoniemen als 'Miss Satin' - en redigeerde. Over hoeden schreef hij, over stoffen of interieurs en ook over de Parijse 'Beau Monde'. 'De mode,' zei hij, 'is de godin van de verschijning.' En dan heeft hij het niet over tijdloze eeuwige schoonheid maar over een vrouw in de straten van de grote stad. 'Een vrouw die slechts 'en passant' op een van de boulevards verschijnt, en wier kleding is ontworpen als een kunstwerk dat vaak maar één keer gedragen werd.'Die kortstondige schoonheid wil Mallarmé in z'n blad vastleggen. Niet in beelden maar in woorden. Hij gebruikt daarbij modetermen, maar roept ook de zintuiglijke effecten van de kleren op. Zonder zijn tussenkomst zou deze schoonheid zomaar verdwijnen, redeneert hij. En zo pakt hij uit over de kleureffecten in een changeant, het ruisen van een kostbare stof of het strijken van weefsel over de huid.'En hij gaat in discussie met z'n lezeressen. Geeft ze tips als een stylist. Sterker nog. Hij beschrijft soms zelfs kleren die hij verzonnen heeft en die helemaal niet bestaan. En vraagt welke jurk ze mooier vinden, de echte of de door hem bedachte. Dit avontuur kon niet heel lang duren. Maar inmiddels zijn alle acht nummers herdrukt en ook in het Engels te krijgen. Ik ga ze bestellen.