Milena Jesenska
Grete Bloch

Excavating Kafka (1)

 Tussenbeide neus ik in het brutale en amusante boekje 'Excavating Kafka' van James Hawes. Hawes leert me hoe goedgelovig bevooroordeeld ik tegen het van Kafka overgeleverde beeld heb aangekeken. Hij leert me belangrijke bronnen als levenslange vriend - en bezorger van het nagelaten werk - Max Brod en geliefde Milena Jesenska met gepast wantrouwen te bekijken. En vooral om Kafka zelf nooit te vertrouwen.

 Zijn verloofde Felice Bauer ontdekte dat hij achter haar rug afspraakjes maakte met haar vriendin Grete Bloch. Ze zouden elkaar ontmoeten in Gmünd, halverwege Praag en Wenen (1913).Hij stuurt haar een dienstregeling van de treinen. Maar Grete verklapt het haar vriendin.

 Wat hij over zijn seksuele ervaring vertelt in de Milena- brieven is, zegt Hawes, moeilijk te rijmen met wat daarover in de 'Brief aan de vader' staat. En, heel sterk, als hij in 1920 met Milena afspreekt is dat weer in Gmünd. Hij stuurt haar zelfs de zelfde dienstregeling als Grete zeven jaar eerder. Hawes komt met een heel plausibele uitleg. Er waren meerdere Franz Kafka's.

 De pijnlijk wereldvreemde Kafka uit de Milena-brieven bestond naast de ter zake kundige functionaris van de Arbeiders Ongevallen Verzekering. Niet vreemd voor een schrijver.En, wordt Georg uit het verhaal 'Das Urteil' niet met zoveel woorden beschreven als een duivelse persoon? Of in Kafka's eigen woorden 'duivels in alle onschuld'?Wat zeggen de deskundigen?

Tags: