Im Lauf der Zeit

 Een film die voor altijd in je bagage blijft zitten. Waarom? Vanaf de openingsscene, waarin Robert vol gas op een doodstille plek zijn VW-kever - die niet wil zinken - de Elbe in rijdt raakte ik opgezogen in het verhaal dat nergens vandaan komt en nergens naar toe gaat.

 Dat Robert op sleeptouw wordt genomen door Bruno. een man met een busje  die het lege, naoorlogse Duitsland afrijdt om filmprojectoren te repareren voor bioscopen is genoeg reden om de levens van beide mannen te laten zien. Alsook het Duitsland dat ik kort na de oorlog nog gezien heb.

 Zei de Nederlander Robby Müller onderweg tegen Wenders: 'Es ist mir auch passiert, dass ich nach einem ganzen Tag Dreh, als wir nachts zusammen sassen, um am Buch zo arbeiten, gesagt habe: 'Ich schaff'es nicht mehr!' Da hat der Wim gesagt 'Ja, ich auch nicht'. 'Und dann haben wir weiter gemacht.'

 En daar zit je dan. Hoe maak je een film zo leeg? Een land zo leeg.

 Alsof er na de oorlog langs de Duits-Duitse grens zo goed als niets meer over was. Een enkele wachttoren aan de overkant van de rivier is al wat je ziet. Een hallucinerende leegte.