Mode (3)

 'In het paradijs voor de vrouw' is volgens The Guardian 'een van de eerste romans over seks & shoppen'. In 2000 waren er 21,7 miljoen exemplaren verkocht, Zola had het warenhuiswezen grondig bestudeerd, klanten en personeel. Het ging in 1880 niet veel anders toe dan in de koopgoten van meer dan honderd jaar later.

 In het Parijs van die jaren werd op grote schaal gesloopt voor de aanleg van de boulevards. Van de middeleeuwse stad bleef bar weinig over. Zo kwam er in de gloednieuwe stad ook ruimte voor de warenhuizen en hun koopgrage publiek. 
 

 In z'n nawoord (juni dit jaar) noteert Veenhof dat bij Zola vrij letterlijke beschreven staat wat ook in Publieke Werken van Thomas Rosenboom voorkomt: de sloop van de kop van het Damrak voor het Victoria Hotel.
Veenhof: 'Je kunt "In het paradijs voor de vrouw" lezen als een dissertatie over het ontstaan van de warenhuizen en de sociale gevolgen daarvan.'
Hier begon het funshoppen. Inclusief de reclame, de prijskaartjes, de opruimingen en de uitgekiende 'routing'.
'Déze markt was geschapen uit het vlees en bloed van de vrouwen.'
En dan aan beide kanten van de toonbank.