Onderstromen van de menselijke geest, in de tijd van Faust, zoals door Goethe gedacht, wat waren dat voor onderstromen? Andere dan nu?
In Sokoerovs Faust-film is dokter Heinrich Faust er verbeten naar op zoek, het ene na het andere lijk opensnijdend, maar wat hij ook snijdt, de ziel vindt hij niet. Lichaam en geest, raadselen waar je met je mes niet bij komt. Terwijl je kop tolt van de veronderstellingen en gissingen en de duivel grijnzend aan je zijde meegaat.
De duivel als pandjesbaas, aan wie je je ziel kunt verpanden. Maar denk niet dat je hem ooit terugkrijgt. Net als nu geloofde men in God en dan weer niet. God was ver weg. Met de duivel ging je hand in hand door het leven, je kon hem zomaar altijd en overal tegenkomen. Zou 't veranderd zijn?
Sokoerov schaamt zich niet voor gothic. Misschien heeft hij gelijk en bestaan de onderstromen van onze geest wel uit louter kitsch. Nooit eerder zag ik een Faust die tegelijk zo komisch en zo geloofwaardig was. De liefde tussen Faust en Gretchen is verdorven, maar wederzijds, ze haat haar moeder zoals hij de zijne.