Slakkenraadsel

 Waarom bevechten ridders in harnas slakken? Je ziet ze, lans in de aanslag, op talrijke plaatjes in de marge van mid­deleeuwse handschriften. Onbegrijpelijk geworden grapjes?

 De site Discarding Images diept ze op. En nu begon op het blog van het Smithsonian een geleerde discussie. Steeds die slakken! Soms zit de ridder te paard, soms komt hij te voet. Soms is de slak monsterlijk groot, over de volle pagina, soms wordt hij vertrapt. Wat voor vijand is dit? Ook de slak draagt een harnas.

 Maar dan volgen commentaren van onder meer de Nederlander Egbert Have­rkamp-Begemann op een tekening van Hans Bro­samer uit 1538 met Venus en Cupido op de rug van een reuzen­slak. De slak staat niet voor traagheid maar voor seks. In de oudheid werden hoeren al slakken genoemd. Het laat zich raden, hard van buiten, zacht van binnen. De Duitse schilder Niklas Manuel Deutsch maakte een Fries-achtig 'onderverhaal' waarin de twee Cupido's gezeten op slakken elkaar bevechten. En er is veel meer.

 Ook verzamelaar Louis Chaduc (1564-1638) wist zeker dat de slak in de oudheid een symbool van het vrouwelijke geslachtsorgaan was. Op een sieraad dat Rubens bezat kom je het in 1623 nog tegen.

 't Lijkt duidelijk. Geen ridder die daar tegenop kan.