Mach mal Pause

 'Trink Coca Cola.' En meteen er achteraan denk ik de andere slagzin langs de Au­toba­hn: 'Reisen, nicht rasen'. Dit lezend in het tijdsbeeld van Duitsland 1962, in het Duits geschreven door Hein van der Hoeven, zoon van een Oostenrijkse moeder bij  schilderijen van Diederik Gerlach.

 Meermalen was ik er in die jaren en nu zie en lees ik het terug. De lege wegen, de 'ganz nett wieder aufgebaute' Tankstellen en Raststätten. De gokautomaten met drie raderen vol citroenen en het 'Gewinnzahl'. 

 Het artikel in de Bild met oefeningen voor automobilisten die eens in twee uur moesten rekken en en strekken. Ze deden het!

 De sigaretten en het eindeloze praten over auto's. De Amerikaanse troepen met in hun midden Elvis die Muss I'denn (zum Städtele hinaus, und du mein Schatz bleibst hier) zingt. In een poppenkast.

 Het verhaal van 'Mach mal pause' beschrijft een reis van vader en zoon naar Oostenrijk door het Duitsland van toen. Op zoek naar zijn mooie moeder. En ze is er, in Wenen, in zomerjurk met parasol, waarvan de kleuren op elkaar zijn afgestemd. Niet de 'Schlampe' waarover in de familie verteld wordt. Onontkoombaar. Bijna het meisje uit de Cola-reclame. Een uitzonderlijk boekje..

Europa en Europa

 Dwars door het Europa van nu zie je al te vaak dat van de jaren '30, '40. Grenzen worden weer grenzen. Vluchtelingen lopen 's nachts over de spoorbanen.

 Het boek 'Onder den vrijen hemel' van tekenaar Diederik Gerlach en schrijver Casper Postmaa kijkt door tijd en grenzen, aan de hand van wat Diederiks vader Henk naliet aan foto's, tekst en documenten over de zwerftocht van hem en zijn vrienden door het Europa in oorlogstijd van de jaren '40. Doel: zich aanslui­ten bij de geal­lieerde troepen.

 Diederik en Casper reisden het overmoedige stel na, tot in Zwitserland, en tenslotte Berlijn. Casper beschrijft wat ze terugvonden in het nu, Diederik maakte impressies van hun tijdreis.

 Niet vaak grijpen tekst en beeld zo in elkaar.

 Wat vindt Diederik terug van de voetsporen van zijn vader, daar in Morez in de Jura? Met Casper loopt hij over de spoorbaan. Casper schrijft:

 'Op het spoor is hij aan het inhalen, de tijd en zijn vader. Nu weet hij wat hij zijn vader had moeten vragen, in de jaren dat andere dingen zoveel belangrijker leken.

 Maar nu rust eindelijk zijn voet op die van hem, kilometers lang kan hij met hem oplopen, en hij weet dat alles, de hemel, de bergen, het gras, de angst voor een plotseling naderende trein, net zo is als toen.'

 Het boek is uitgekomen bij Eindeloos, uitgevers in Den Haag.