In the mirror (1990)

Patrick Hughes (2)

 Hughes (1939) blijft altijd het jongetje dat met zijn moeder in het ouderlijk huis in Birmingham onder de trap moest schuilen bij Duitse luchtaanvallen.

 Hij zag dan de onderkant - de verkeerde - van de trap. De wereld letterlijk op z'n kop. En moest in gedachten onder en boven weer met elkaar zien te rijmen.

 Kijkraadsels. Wat is verweg, wat dichtbij? En hoe kunnen we dat zien? De kunstgreep van het perspectief, zoals in 1410 door Brunelleschi als schilderkunstige wet verordonneerd wil er maar al te vaak bij velen niet in. Kijken wij echt zo? Een ezelsbruggetje is het, uitgevonden voor de oermens die wil weten hoe ver de grote boze wolf nog weg is. Meer niet.

 Patrick Hughes vond om ons te ontregelen het omgekeerde perspectief uit, het 'reverspective', een omkering van het centrale perspectief, in drie dimensies. Duizelingwekkend! Verwarrend.. En alleen te ervaren voor wie in levenden lijve, met eigen ogen voor zijn werken heen en weer beweegt. Ook op film mis je het effect. Geen wonder dat Hughes zich thuisvoelt bij de surrealisten, ontwrichters van de bekende waarneming.

 Ik dacht opeens aan mijn eerste autoritten over de snelweg van Rotterdam naar Den Haag. Als je opzij uit het raampje keek zag je tijdens het rijden drie rijen populieren langs de weg, Van dichtbij naar steeds verder weg. En verbijsterend: de bomenrijen schoven tijdens het rijden achter elkaar langs! Hoe kon dat nou? 

Tags: 

Patrick Hughes (1)

 Met iedere stap die je zet verandert de wereld. Behalve als je voorbij een schilderij komt. Dan blijft ie stilstaan. Dat schilderij blijft vrijwel het zelfde. Behalve, maakte ik vanmiddag mee, bij de Engelsman Patrick Hughes in Panorama Mesdag in Den Haag. 

 Die maakt schilderijen in drie dimensies waarin hij verschillende blikpunten verwerkt. En die bij iedere stap die je zet er anders uitzien. Je gelooft letterlijk je ogen niet. Schiet ook voortdurend in de lach bij deze superkijkdozen. De locatie klopt, ook Mesdags Panorama is bewandelbaar, al mag je niet pal onderlangs het doek lopen.

 Vaak is het niet een tafereel, maar zijn het meerdere schilderijen ineen. Zodat je, wanneer je eraan voorbij loopt, geleidelijk van het ene schilderij in het andere schuift. Je komt bijvoorbeeld langs deuren. Een hele rij, maar wanneer je ze passeert gaan ze open en krijg je zicht op een landschap erachter. Dat is de eenvoudigste vorm. Maar verderop wandel je door een hele tentoonstelling van Picasso-werken, samengevat in een enkel driedimensionaal doek.

 Vraag me niet hoe hij al die blikpunten kloppend bijeen krijgt. En dat zonder 3D of wat voor digitalia ook. Doek en verf, meer is er niet, alleen in drie dimensies.

 Als ik het zo vertel gelooft geen kip me, en toch. Ga naar Panorama Mesdag want daar hangen ze. Tot immens plezier van de bezoekers. Kinderen voorop, die maar heen en weer blijven lopen om de wonderen te ervaren. Maar ook hun ouders, groepjes Japanners. Iedereen verlaat lachend de zaaltjes. Waar bij komt dat er ook gewone tweedimensionale grapjes tussen zitten.

 Grote leermeester Magritte – wiens werk ook door Hughes verknipt wordt - had dit prachtig gevonden.