Op weg naar de grote black-out

 Eind dit jaar neemt VPRO-radioarchivaris Nienke Feis afscheid. En de vraag is wie volgt haar op. En het eerlijke antwoord: niemand. Immers Nienke weet niet alleen hoe sinds de vroegste radiotijden uitzendingen werden opgeslagen, maar ook waar ze te vinden zijn, waar het over ging en wie het waren die voor de microfoon kwamen.

 Er valt een peilloos radiogat. In zijn boek 'Chronicles of a liquid society' vertelt Umberto Eco hoe hij zich voorbereidt op de grote stroomstoring die ooit zal komen. Wat dan? De wereldgeschiedenis valt uiteen, demagnetiseert, is niet meer afspeelbaar. Als back-up heeft hij de wereldl­iteratuur in druk, op goed papier, netjes ingebonden, want boeken houden het honderden jaren uit.

 Immers, onze moderne communicatiemiddelen zijn gericht op verspreiden, niet op bewaren.

 Oud-radiochef Jan Westerhof heeft intussen heel wijs, de geschiedenis van 100 jaar radio geboekstaafd in een standaardwerk 'We waren erbij'. Een incunabel die op 6 november verschijnt. Ooit zal ik het raadplegen bij het licht van een kaars.

Tags: 

Wat verloren gaat

 Laat een e-boek vallen van de vijftiende verdieping, het is niet de moeite naar beneden te gaan. Niets leesbaars is er van over, Terwijl een gewone pocket kan worden teruggevonden, opgeraapt en uit­gelezen. Misschien in twee stukken.

 Overwegingen zijn dit uit Umberto Eco's 'Kronieken van een vloeibare samenleving'. Over de houdbaarheid van wat wij bewaren. In een op houthoudend papier gedrukt boek zou je kunnen vermelden 'Ten hoogste houdbaar tot..' Pakweg honderd jaar. 

 In een test brengt goed bedrukt papier het er - vergeleken met elektronische media - nog steeds het beste af. Een forse black-out en onze beschaving is zoek. Terwijl Eco rustig doorleest in zijn Don Quixote bij een kaarsvlammetje (hij heeft voorraad).

 Na jaren omroep ken ik het bewaarprobleem. Wat het beste overblijft zijn 70 jaar oude geluidsbanden op snelheid 38cm. Beeld blijft lastig. Zodra vroeger vertoond wordt zie je hoe onscherp en verkleurd het verleden erbij ligt. Maar ook hier houdt het oudste medium, film, het beter dan de elektronica.

 Geluid, eindeloos overgeschreven op nieuwe systemen, van schellak en band op Cd’s en harde schijven, hoe houdbaar? Geschiedschrijvers krijgen het straks moeilijk. Wat politici met mobieltjes uitwisselen is onachterhaalbaar. Achteraf kan iedereen beweren wat hij wil.

 Eco pleit voor de wederinvoering van de Incunabelen - de eerste met de hand gezette en op goed papier gedrukte kronieken.

Tags: