Laatste Oordeel in Alkmaar (2)
vrijdag 24 april 2009 - 23:57
Vanmiddag stond ik in de nok van de Grote of St. Laurentiuskerk in Alkmaar, hoog boven de grond. Beneden in de kerk was een plechtigheid gaande, iemand werd gehuldigd, leek me. Gemurmel steeg op naar de plaats hoog boven het koor waar restaurator Willem Haakma Wagenaar en ik stonden te kijken naar twee juist gereedgekomen panelen van het Laatste Oordeel van Jacob Corneliszoon van Oostsanen (1519). Nog niet te zien voor het publiek.
Groot zijn ze, zo'n zes bij drie. Op een ervan wordt een groepje vrouwen door een engel de hemel binnengeleid, op de andere is het Hellebeest te zien, met in z'n muil, ja wat?
Willem vertelt met gepaste trots dat daar, uit die muil, tot voor kort vlammen lekten. Waarschijnlijk aangebracht door eerdere restauratoren. Maar nu, na zorgvuldig onderzoek heeft hij teruggevonden wat Van Oostsanen werkelijk in de helse bek had geschilderd!
Een mannetje met een kale kop is tevoorschijn gekomen. Het kon je buurman zijn. En hij gaat naar de hel, zoveel is zeker.
Daar heb je waar het om draait in deze vroege Hollandse schilderkunst, op de grens van renaissance en late gothiek: herkenbare mensen, mensen zoals jij en ik.
Maandag is Willem Haakma Wagenaar te horen in de Avonden.
Links:
het Laatste oordeel
Beluister fragment
RSS