Tekenles. Zijn tekeningen - nu te zien in het Museum van Loon - maken indruk. Altijd in één kleur met diepe schaduwwwerking. Op het surrealistische af. Maar nu de bouw. Dortsmans aandeel in de groeiende grachtengordel lag in het tweede deel. De bouw was in het Noorden, bij de Haarlemmerstraat begonnen en strekte in zijn jaren tot waar de Gouden Bocht moest komen. 

 Hij had een obsessie met de stad Rome, waar ie waarschijnlijk nooit was, maar die in veel ontwerpen doordringt, citaten van Michelangelo vind je tot in het Maison Descartes. En, opeens staan er beelden op een daklijst - bovenop het Museum van Loon - het dak zelf moest van de straat af onzichtbaar zijn, zodat hun silhouetten tegen de lucht af konden steken. En het leek of er geen dak was. Aan de populaire, Franse stenen guirlandes en festoenen in de gevels had hij een hekel. 

 Bouwmeesters waren nog geen kunstenaars. Al liet Dortsman een prachtig in steen uitgevoerd monogram na (ADV, met winkelhaken en gradenbogen, V staat voor Vlissingen), onder het balkon van Herengracht 625. Het huis waar hij hoopte te zullen wonen, hoek Amstel. Hij heeft er nooit gewoond. Het huis bestaat niet meer. Alleen het balkon ligt opgeslagen. 

 Morgen na 22.00 in de Avonden meer

 Architecten had je nog niet, bouwmeester was hij, en aannemer tegelijk. Hij was bevriend met regent Jan Six zo goed als met het werkvolk. Als Vlissingse timmermansknecht wist hij van houtverbindingen. Zie de koepel van zijn Ronde Lutherse Kerk. Jammer dat zijn één verdieping hogere versie - Romeins! -niet doorging.

 Adriaan Dortsman (1635-1682, oud werd ie niet) komt naar voren temidden van zijn werklui, waarvan de meesten bij naam genoemd worden, hij kende iedereen. Uitbetalen moest ie ze ook. Daar zit ie achter de uitgaven van die dag en rekent. Typische workjunk.  

 In 'De ideale gracht' van Pieter Vlaardingerbroek - het boekje bij de tentoonstelling in Museum Van Loon staan z'n grote werken: het Maison Descartes en het Van Loon zelf. Rome - waar hij waarschijnlijk nooit was - in Holland. Maar ook veel kleinere. Hij trouwde niet, bouwde eindeloos aan een pop­pen­huis voor z'n huishoudster en erfgename Cornelia. Natuurgetrouw tot en met, vol nu verloren informatie over interieurs. Onder dit portret van Dortsman door Davind van der Plas staat:

 'Dit's DORSMAN Amstelaars, ziet, ziet, met Eerbied 't wezen.

Ge kunt de Bouwkunst uit het schrander aanzicht lezen.

Hij heeft uw trotse stad voor eeuwen lang verplicht.

Hij, hij heeft Romens vrucht in uwe wal hersticht.