Sindsdien gaat het bij haar over zien en kijken. En over jij en ik. Omdat iedereen zich vroeg of laat afvraagt, zie ik wel het zelfde als jij? Nee, maar wat wel en hoe dan.

 Lon Robbé neemt de wereld in pixels uiteen en zet hem weer in elkaar. Dat kan op oneindig veel manieren. Je realiseert je hoe geconditioneerd je kijkt. Wat er naar je hersens gaat, waar een beeld ontstaat. Dat je kunt vormgeven, in de hoop dat anderen.. Ja wat?

 Pixels in de com­puter. Die ontleding gebruikt Lon Robbé voor een hoogsteigen blik op de wereld. Ze onteigent haar omgevingen. Digitale mo­gelijkhe­den te ov­er. Dat werkt heel dwingend.

 Eerst stilstaand beeld.  Dan in beweging.  Boven in de Ketelfactory zijn haar filmloops te zien. Daar gaat ze in pixels rond door haar ouderlijk huis - de camera op ooghoogte van een tweejarige - ontleedt en volgt ze de kleine bewegingen van een kat, een klimop in de wind of het oog van een nijlpaard.

 Twee zwanen kruisen elkaar in het onein­dige. 

 De pixels ontsnappen aan de voorstelling. Het beeld valt uiteen. En komt terug, heel anders. 

 'We kijken naar de bergen,' zegt ze, 'maar we kijken ook naar een foto. Een foto is ook een ding, net als een berg.' Digitale foto’s maken van analoge. Het digitale gebruiken om te laten zien wat het analoge met ons heeft gedaan.

 Zo zoekt ze uit hoe de werkelijkheid die we in een foto zien, een afspiegeling is van de fotografie. Zoals de werkelijkheid ook een afspie­geling van is de taal. als we erover schrijven, praten, denken. Vandaar haar behoefte aan bevrijding van al de staande interpretaties. Om opnieuw te kunnen kijken naar zoiets als de Alpen.

 Wat doet fotografie met ons? Wat doet taal met ons?

(foto: Marc Pluim, met dank aan het MMKA)

 Haar Alpen. Ze liet me het fotoalbum uit 1953 zien met de Alpen van haar ouders. Fotopanorama's zoals ik ze zelf ook aan elkaar geplakt heb. De verdwenen wereld van ontwikkelen en afdrukken, van 'zijn ze gelukt'? Van diafragmas en sluitersn­elheden.

 En daarna wat ze ermee deed, hoe ze de Alpen terugveroverde. Met behulp van een krakkemikkig scanprogramma en digitale bewerking. Een nieuw en wonderlijk samenspel van geheugen en techniek, waarmee ze de Alpen heeft bevrijd uit de ketenen van foto-albums, wandelstokken, koekoeksklokken en al wat we aan ze gekleefd heb­ben.

 Berglands­chap­pen van vrijgevochten pixels. ‘Kijk,’zegt ze, ‘die Alpen zijn natuurlijk niet veranderd. Wij zijn veranderd.’

 Vrijdag as. is Lon Robbé te horen in de Avonden.

 Door Lon Robbé werden ze 'digitaal verbrijzeld' en kregen daarna deze vorm. Van dichtbij zie je de pixelpatronen maar van de overkant van de museumkoepel zijn er ruimte, licht en diepte, bergen en lucht. Maar wat is wat? W.G.Sebald gebruikt in z'n boeken soms uitvergrotingen van gravures waaraan dit doet denken. Er ontstaat een soort etseffect. Maar beter misschien, iets nieuws.

 Het oude fotootje wordt digitaal uiteen genomen, en uit de verte zie je weer een berglandschap. Zij het van een heel andere, betoverende beeldkwaliteit. 

ps. Gedenk de Agfa Photokarte, waarop alle verplichte fotoplekken in de Alpen stonden, met de sluitersnelheid en diafragma's erbij.