Revolutie en belasting

 Het oproer in Brussel van gisteren ging over belasting. Zoals de Franse Revolutie in 1789 losbrandde om belastingen, waarvan de rijken, de adel, waren vrijgesteld, net als nu.

 Ook België moet bezuinigen. En juist dezer dagen werd bekend dat de rijkste Bel­gische firma's en families via Luxemburg miljarden belasting hebben ontdoken. Juncker weet er meer van. En dat terwijl in Rijksmuseum Twenthe nog steeds de door Alexander Roslin zo prachtig in beeld gebrachte Franse adel hangt, die het recht belasting op te halen pachtte van de Lodewijken en zo zelf geen cent bijdroeg aan hun dure oorlogen.

 De belastingpachters waren een staat binnen de staat, met 30.000 werknemers en een eigen legertje van 20.000 man om de deurwaarders te helpen.

 Tijdens de hoogtijdagen van de guillotine (1792-1795) werden de meeste belastingpachters onthoofd. Maar niet deze - net als haar man door Roslin geschilderde - Marie Jeanne Puissant, dochter van een groot belastingpachter en ook getrouwd met een pachter. Tijdig ontvluchtten ze Parijs naar hun landgoed in de provincie. 

Tags: 

Voorgevoel?

 'Het afstotelijke beeld van de wilde horden die triomferend de afgehakte hoofden op stokken hebben gespiest zorgt er voor dat men zich niet meer op straat laat zien.' Schreef de uit Zweden afkomstige schilder Alexander Roslin in Parijs, in 1789, het jaar van de Franse Revolu­tie. Het zou ook gisteren in het Midden-Oosten geschreven kunnen zijn.

 In het Twents Museum hangen Roslins hofschilderijen onder de kop 'decadentie'. Zou het? Wat zit er in die gezichten? Waakzaamheid eerder, beduchtheid, stand ophouden, zeker. Maar ijdele pronkzucht? Toch niet. Het voorgevoel van de guillotine dan? Nu ja, wij weten hoe dit afloopt, maar zij? Nattigheid kun je ook schilderen.

 De 18de eeuw vind ik de raadselachtigste. Waarbij vergeleken onze Gouden Eeuw bewoond werd door o zo herkenbare buren en vrienden. Vanwaar toch die verkleedpartijen, die pruiken? Ver van het volk? Het lijken vermommingen. Trucs om je te verstoppen. Voor wie? Je raadt het.

 Frankrijk droeg pruiken sinds Lodewijk XIII zijn haar verloor en weldra volgde heel Europa. En in Frankrijk hebben de Zonnekoning en Versailles nooit op­gehouden te bestaan. Nog worden overal heggen geschoren en platanen in model getrimd.

 Napoleon overtrof de Lodewijken als keizer, zijn neef hervatte de vorstelijke zaken. Kortom de revolutie, de republiek, vergeet ze. Tot De Gaulle, Chirac, Mitterand, Sarkozy en Hollande heersen daar zonnekoningen. Omdat de Fransen dat graag zien. De Zweed Roslin begreep ze. Die revolutie? Wat een dwaasheid.

Tags: