Silvia Steiger

 Ze woonde bij vliegveld Leeuwarden waar veel ongelukken gebeurden met F-16's, zodat mensen bang werden. Toen maakte ze haar 'Zak voor angst' (1971). Een ijzeren rek waarin een legergroene canvas zak hangt waarin je je angsten kunt opbergen. Waarna je de zak kunt dichtritsen.

 Zo geeft ze vorm aan wat haar beweegt. Een angstdroom is 'The Inner Pack of Hounds' (1992), waar een enkele hond in spiegels een angstaanjagende meute wordt.

 Silvia werd in 1940 in Linz, Oostenrijk geboren als dochter van een landmeter die aan de Autobahn werkte voor ie in dienst moest. Ze groeide op in Keulen. Haar overzicht in Belvedère is een reeks van monumentjes voor het hoogstpersoonlijke.

 'Van overvloed' (2013) bestaat uit een berg iepenzaad, een bruidsjurk en een hangmat. Ze schrijft erbij: 'Al jaren zag ik in de lente de immense hoeveelheid iepenzaad op straat liggen. Het gaf me het idee een bruidsjurk van reusachtige afmetingen te maken. En die in een hangmat te presenteren.’

 De bruidsjurk komt terug in haar 'Zelfportret met Oskar' (2004­‑2013). Oskar, 15 jaar lang haar hond. Reden genoeg om met hem te trouwen. Zo poseren ze voor een huwelijksfoto. Op knaapjes ernaast hangt de bruidegoms-outfit die Silvia voor Oskar maakte.

 De foto maakte veel reacties los. Op een tentoonstelling over schaamte in Breda en Eindhoven - waarover veel geschreven is - werd de foto levensgroot vertoond. 'Sommige mensen waren geroerd, anderen vonden het weerzinwekkend.'

 Schaamte zie je ook in haar zelfportretten. Waarin ze zichzelf verbergt. Zoals in de serie 'The Inner Me' (2009). Die zijn opgehangen met grote omkrullende hoeken zodat je haar maar gedeeltelijk ziet. De mooiste vind ik 'Zelfportret met schietlood', een selfie waar een peilloodje aan hangt (2007), zodat het portret toeklapt. 

Tags: 

Silvia Steiger in Friesland

 Ze kwam in het Friese Hichtum terecht in 1964, het jaar dat Gerard Reve naar Greonterp trok. Vers van de academie in Dusseldorf. Silvia Steigers eerste overzichtstentoonstelling 'De noodzaak van een handstand' opende vandaag in Belvedere, Heerenveen. Een foto: we zien een merel op een tak een kers eten.

 De kersenboom bevatte geen kersen meer, een merel had hem leeg gevreten. Jammer, de kunstenares zag hem graag, die etende vogel. Ze verzon het volgende: kocht een zak kersen en een pak wasknijpers. Met die wasknijpers hing ze nieuwe kersen in de boom. En ja hoor, de merel kwam terug en at haar opgehan­gen kersen. Grappig? Voor de vogel maakt het geen versch­il. Toeschouwers daarentegen kijken hun ogen uit. En lachen.

 Silvia Steiger - van oorsprong Oostenrijkse, nu wonend in Amsterdam - schreef: 'Weer zijn de kersen op en ik moet eigenlijk nieuwe kopen. Ik heb zeker drie pond kersen aan de rover gevoerd. Blijkbaar prima kwaliteit van onze kruidenier AH. Moet ik doorgaan tot er geen kersen meer te koop zijn? Ik ben niet zeker...'.

 Hoe kan kunst grappig zijn? Door het onechte echt te maken. Iets onmogelijks te doen. Maar het is oplichterij. De merel werkt graag mee aan het bedrog.

 Elk grapje is anders. Een ander van Silvia. Tragisch.

 Haar man is, na vele jaren, weggelopen. In de vensterbank staat een glazen kom die ze vult met tranen. Ze huilt de kom vol. Door de glazen kom met tranen heen ziet ze de huizen aan de overkant, maar omgekeerd. Ze fotografeert de omkering van haar uitzicht, haar leven.

 Mij ontroerde ook hevig de teddybeer die ze maakte van distels, geraapt tijdens duinwandelingen met haar hond.

 En dan staat er in Belvedere een hart van steen, roze marmer. In dat hart is een roze marmeren laatje uitgehakt. En dat dat laatje is half open geschoven. Erin ligt een sleutel. Zonder woorden.

 Bij Steiger zit er vaak gene in de lach. Alsof ik iets zie wat niet voor mijn ogen bestemd is. Alsof ik spied in een inhoofdig boudoir. En ik denk: deze dingen kunnen alleen door een vrouw gemaakt zijn. 

Tags: