Paraplu’s

 Dat het in Hongkong veel en vaak regent wordt je met de dag op tv ingepeperd. Een paraplu kan behalve een regenscherm ook een bescherming zijn tegen een vijand, De paraplu straalt onschuld uit. Dat buitje waait wel weer over.

 Sinds ze in de Hongkong-opstand van 2014 als 'wapen' werden ingezet door de 'Umbrella soldiers' zijn ze een symbool van ironische strijdbaarheid.

 In de film 'Shadow' van Zhang Yimou die ik onlangs zag is de paraplu een oeroud strijdwapen, met rondzwiepende messen op de baleinen. Een historisch‑fantastisch drama, zich afspelend in een bergkloof, in de nooit ophoudende regen, in de Chinese voortijd. Bloed en regen.

 En dan de paraplu. Een symbool van bescherming en strijdbaarheid. In Hongkong tegen pepperspray. Of water vermengd met blauwe verf uit waterkanonnen zodat een demonstrant later geïdentificeerd kan worden.

 Met het diepe, ironische inzicht dat de Hongkong-studenten op de lange duur toch machteloos zullen blijken tegen de Chinese almacht.

 Een nieuwe film van Zhang Yimou is intussen verboden.

Tags: 

Shadow

 Na afloop moest ik wel opzoeken wat Zhang Yimou me nu eigenlijk had voorgetoverd aan historisch-fantastisch drama, in de bergkloof in de nooit ophoud­ende regen. In de Chinese voortijd, van de drie strijdende koninkrijken, voor er zelfs maar keizers waren.

 Een indrukwekkend wapen is de strijdparaplu, met messen rondom in plaats van baleinen. Nooit eerder gezien. Zou Zhang dit zelf bedacht hebben? In James Bond was de paraplu ook eens een wapen.

Natuurlijk draait het om moord en doodslag, afgewisseld met hoofse vormelijkheid zoals in onze middeleeuwse toernooien. En verraad alom.

De Shadow is niet alleen een dubbelganger van de held, de commandant van een verraderlijke koning, heel de film baadt in het verborgene.

Het koninkrijk van Pei is niet een van die drie koninkrijken uit de geschiedenis, leer ik, maar een klein rijk in de periferie. 

Erg mooi is de vloer van de grot met het enorme yin‑yangteken waar het ingenieuze slotgevecht tenslotte plaatsgrijpt,

Bloed en regen mengen zich daar bijzonder mooi.

Tags: 

Coming Home

 Over psychische schade, opgelopen onder totalitaire regimes is nog weinig bekend. Coming Home van Zhang Yimou gaat over één geval.

 Overleven betekent je aanpassen. Soms aan bizarre omstandigheden zoals tijdens de Culturele Revolutie in China. Mensen zijn er griezelig goed in.

 De film laat een - uiteraard strikt in de leer - meisje van dertien zien dat haar vader aangeeft omdat hij intellectueel is. Waarna ze hem uit alle familiefoto's wegknipt. Als de partij hem dan voor tien jaar naar een werkkamp stuurt bestaat hij ook in de ogen van zijn partijgelovige echtgenote letterlijk niet meer. Een terugkeer wordt onvoorstelbaar. 

 Hij ontsnapt een keer, komt naar huis, een tragische gebeurtenis die moeder en dochter - ze zien hem maar even - niet kunnen verwerken. Zoals blijkt als hij tenslotte echt terugkeert. 

 Wat dan volgt is een Oliver Sachs-achtig psychodrama. De vrouw (Gong Li) is letterlijk vergeten hoe haar man eruit ziet. Ze herkent hem niet. Wel bezit ze een brief van hem waarin staat dat hij op de vijfde zal terugkeren. Alleen vermeldt de brief niet van welke maand of jaar.

 Wat dan gebeurt - ik onthul toch maar - is de kern van dit meesterstuk: de man realiseert zich dat zijn vrouw in een andere wereld terecht is gekomen en hij past zich aan die wereld aan. Gelukkig bezit hij de brieven die hij haar al die jaren uit het kamp schreef. En slaagt hij erin haar vertrouwen te winnen, niet als zichzelf maar als 'voorlezer' - ze is bijziende - van zijn eigen brieven.

 Als een vreemd, maar niet ongelukkig 'echtpaar' zien we ze elke vijfde van de maand naar het station gaan. Zij om de man af te halen die naast haar staat.