Nienke Feis demonstreert. Geert-Jan Strengholt, Erwin Blom, Marnix Koolhaas en Agnes van der Weijden (vlnr.) kijken toe

Radioarchief (2)

Was majoor Bosshardt lesbisch? Wat doet Peter Flik - live in de uitzending - bij een technische storing? Hoe zingen Jan en Karina Wolkers de Radetzkimars

Gisteren werd het VPRO-radioarchief officieel ten doop gehouden. Archivaris Nienke Feis vordert gestaag met het 'ontsluiten' (blijft een smerig woord) van de duizenden banden waarvan niemand meer wist wat er op stond. Reizen door de radiotijd kan elk moment.

wie redt het? wie niet? en hoe?
het begin: twee manuscripten en een brievenbus

Reprise

Merkwaardige film, hij gaat over jonge schrijvers, maar er komt geen regel, geen woord tekst in voor, alleen een paar titels en boekomslagen. De film gaat dan ook niet over schrijven maar over de dingen eromheen. Zoals die kunnen spelen onder twintigers. In Oslo ditmaal, een soort Amsterdam, maar kleiner.

Geen van de jonge schrijvers heeft ooit een opschrijfboekje op zak. Als er wordt geschreven rolt tekst na een nachtje doorhalen pasklaar uit de printer. Het praten over boeken en manuscripten munt uit in pretentieuze vaagheid. Een oude schrijver wordt hartstochtelijk bewonderd, maar je komt nooit te weten waarom. Zodat de kijker wel moet besluiten dat het hier gaat om 'schrijver willen worden'. De andere helft van de film is ronduit goed. De twee hoofdfiguren overtuigen, de bijfiguren ook (ik verklap niks). De eerste ontmoeting met een redacteur en een redactrice bij een uitgeverij, de gelegenheidsfeestjes, het staat er precies zo hol als het ook in Amsterdam is. Wat je in werkelijkheid meemaakt is het filmschrijven van regisseur Joachim Trier, die laat zien op hoeveel manieren het verhaal van twee schrijvende vrienden vorm kan krijgen.

de kartonnen stoel van Frank Gehry
Guggenheim Bilbao

Karton (2)

 Ook omdat ik drie jeugdjaren doorbracht in het 'papierdorp' Eerbeek op de Veluwe viel ik meteen voor het kartonnen zitcomfort van Martine van Loon.

 Eerbeek, 7 papierfabrieken, het golfkarton van De Zeeuw, de doosjes voor de Prodent-tubes van Schut en een beek die elke dag een andere kleur had door de verfstoffen, waarover later meer.S.F. wijst me op de Wiggle Side Chair van Frank Gehry, de van oorsprong Canadese architect die oa. het Guggenheim Museum in Bilbao bouwde. En die in 1972 al kartonnen stoelen bedacht, toen als goedkope oplossing - nu zou de stoel, puur aan karton 750 euro kosten, karton is veel duurder geworden.

Tags: 
de machine van Zoro Feigl (geen gewone suikerspin)
strandstoel van Elena Goray
het kartonnen zitcomfort van Martine van Loon. deze bank kan uitgeschoven, 360 graden rond.

Rietveld

De Eindexamententoonstelling van de Rietveldacademie ging vanmiddag open. Ronddolen door zo'n schoolgebouw dat expositieruimte is geworden. En denken, je zal maar even twintig zijn en kunstenaar willen worden. Zoro Feigl, de bouwer van de reusachtige suikerspinmachine geeft het antwoord: kiesverblindend zoet. Wie zijn ruimte binnengaat wordt binnen de kortste keren ingesponnen in zijn roze spinnenweb. Wordt net zo roze als hij.

Zoro bouwt net als Joost Conijn machines die echt werken. Ik vind machines moeten echt werken, ook in de kunst. Panamarenko dat is onzin. Ik belandde ook in een reeks stoelenpresentaties.Elena Goray was er, met een reuzenstrandstoel die ook in schaduw voorziet. Joan Christensen met inelkaarpas stoeltjes voor Japans wonen en daarna zag ik ingenieus uitschuifbaar kartonnen zitcomfort vol doorkijkplezier van Martine van Loon. Maar er is op de expositie zoveel meer. Nog tot zondag as. 1 juli te zien in de Fred. Roeskestraat in Amsterdam.

Plasterk: niet thuis.

Plasterk

Het goede nieuws bij de kabinetsformatie heette dat de Publieke Omroep direct onder minister Ronald Plasterk ging vallen. Wat was hij van plan? De Volkskrant van 22 juni bracht eindelijk een klein berichtje. De minister schreef aan de Tweede Kamer: 'Geen grootscheepse veranderingen. Dat is niet nodig en bovendien onwenselijk.' Humor dus, en verder voornamelijk niets. Er komt wat meer geld schrijft Plasterk, 'om de balans in de programmering te herstellen’.Wie verstoorde die balans? En wie gaat dat extra geld nu besteden?

Ik vind het met permissie onvergeeflijk dat Plasterk niet inziet dat de organisatie van onze Publieke Omroep principieel verkeerd is. Bij een krant heb je enerzijds een directeur of manager die gaat over het geld en anderzijds een hoofdredacteur die verantwoordelijk is voor de inhoud.Bij de Publieke Omroep bestaat die laatste functie niet. De Raad van Bestuur doet het management. Wat er aan redactiewerk gebeurt is verspreid over talloze omroepen en andere instanties. In de praktijk regeert het management.Dus, Ronald Plasterk, ik zit dringend te wachten op de benoeming van een hoofdredacteur van de Publieke Omroep, die samen met zijn redactie inhoudelijke, journalistieke prioriteiten gaat stellen. Die bedenkt welke zaken van algemeen belang op de publieke radio en tv moeten worden gebracht. En vervolgens hoe je dat op zo'n aardige manier kunt doen dat veel mensen willen kijken en luisteren. In die volgorde. En uiteraard in opdracht van de minister.

Eenhoorn

 De vijf wandkleden van de Dame en de Eenhoorn in het Musée Cluny in Parijs behandelen elk een zintuig. De tastzin is de mooiste, daarop omvat de jonkvrouw de hoorn van de Eenhoorn.

 In de vroege 15de eeuw ontstond op Thüringse schilderijen een combinatie van deze heidense mythe met de verkondiging aan Maria. De aartsengel Gabriel jaagt met zijn honden de Eenhoorn in de schoot van de maagd. En kijk, ze liefkoost hem onder zijn kin. Volgens Jacob van Maerlant (1225-1300) en anderen was de Eenhoorn een zinnebeeld van de Zoon Gods. In de schoot van de maagd komt hij tot rust en wordt gevangen door de jagers. Maar dat zijn bij Van Maerlant weer de joden. Een rommelige geschiedenis.

 'Je wrijft in je ogen en de jonkvrouw wordt de moeder Gods.' Natuurlijk werd er gefronst. Wat was die hoorn anders dan een nooit ophoudende erectie? Sliep Christus met zijn moeder om zo zichzelf te verwekken? Om de spotters van de Reformatie geen voedsel meer te geven verbood het Concilie van Trente (1545-1563) de Eenhoorn als symbool voor de menswording van Christus te gebruiken.Luther slachtte de Eenhoorn.

Tags: 
Vivaldi, kavel 11: Sol Lewitt
station RAI: le Corbusier

Zuidas

Aan de Amsterdamse Zuidas bij station RAI komt op wat heet Vivaldi, kavel 11 (je hebt ook Mahler, weldra Ellington?), deze 24 verdiepingen hoge set van twee torens gereed. Gebouwd voor ING Vastgoed. Hij krijgt bureau Ernst & Young als voornaamste huurders.Het gebouw dankt z'n herkenbaarheid aan een ruitpatroon ('diagrid') dat rechtstreeks gepikt is van de dit voorjaar overleden Amerikaanse kunstenaar Sol LeWitt.

Het patroon is bedekt met zilveraluminium dat afsteekt tegen het donkere glas van de gevel. Ontwerp: Foster+partners. De naam van LeWitt wordt in de lange rij van de co-ontwerpers niet genoemd.Even verderop, op het Station RAI (1992) is in het verlengde van de liftschacht een siertorentje geplaatst dat doet denken aan een luchtkoker op een oceaanstomer. Ook voor de herkenbaarheid, volgens architect Roelf Steenhuis.En wat ik ook zoek, ook hij vergeet zijn bron te vermelden. Le Corbusier filmde in de jaren '30 al luchtkokers van schepen en gebruikte deze vorm als eerste in architectuur.PS. Riunus Alewijnse uit Middelburg stuurt een zeer lezenswaardig bezoek aan Corbusiers kerk in Ronchamp op zijn weblog.

Houellebecq regisseert zijn grote vriend Fernando Arrabal
bodypainting (2)
bodypainting (1)

Houellebecq filmt

Michel Houellebecq is dezer dagen - als scenarist en regisseur - bezig met de verfilming van zijn boek Possibilité d'une île. Niet makkelijk, niet goedkoop, dat science fiction-verhaal. Het Franse weekblad 'l Express zegt dat de film het boek maar losjes volgt. De toekomst, de 'kloonutopie' krijgt meer nadruk.

Op de site van Fernando Arrabal, Spaanse Houellebecq-bewonderaar staan al wat foto's. Van oa. bodypainting en een carnavalsoptocht. Er was ook sprake van dat de Rem Koolhaas decors zou maken. De opnames vinden plaats op Lanzarote één van de Canarische Eilanden. De film moet in 2008 gaan draaien. Wordt het wat? Moeilijk te zeggen, je zou denken dat je voor het schrijven van romans - zeker die van Houellebecque - precies een omgekeerde aanleg nodig hebt als voor het leiding geven aan het bedrijf dat het maken van een speelfilm toch óók is. Er was veel heibel over de financiering. Maar Arte doet mee.Bodypainting, als iets heel de haat-liefde van Houellebecq voor de jaren '60 weergeeft is het misschien dat.Twee keer vergroten en je ziet het geschilderde jasje.

Jeroen Wielaert praat met Michel Houellebecq
Beluister fragment
rook is al zichtbaar aan de voet. een seconde later verheft zich het betonskelet en vliegt ten hemel.
de sloopploeg eet
dialoog, let op het beton op de achtergrond

Still life

Waarom heet die film zo?Je zou denken nergens meer bedrijvigheid dan bij de bouw van de Drieklovendam in de Jangtze, die China ingrijpend zal veranderen - godweet welke ecologische rampen eruit zullen voortvloeien. Maar aan het eind weet je dat zoveel beweging gelijk staat aan stilstand. Omdat hij er voor de mensen niet toe doet. Die zijn met heel andere dingen bezig. Kortweg, ze zoeken elkaar.

Dit is een betonfilm. Steeds zie je de majestueuze bergen met betonkarkassen erop, die worden gebouwd of juist gesloopt - het verschil vervaagt. Het landschap verandert, loopt onder. Maar het gaat zo langzaam als de wijzers van de klok die je ook nooit op bewegen kunt betrappen. Op een muur staat een streep met het getal 165,3, ver boven de hoofden van de slopers. Zo hoog zal eens het water staan. Maar wie maakt dat nog mee?Een man zoekt vrouw en dochter, een vrouw zoekt haar man. Daar gaat het om.Ik denk dat dat de grote verdienste is van maker Jia Zhang-ke: hij reduceert de grootste bouwkundige onderneming in de Chinese geschiedenis tot een stilleven. Dat wordt prachtig geïllustreerd door het ene krankzinnige, surrealistische moment in de film: een betonskelet - het lijkt wel een kunstwerk - dat achter de dialogen staat - stijgt zonder dat iemand het merkt opeens, 's nachts ten hemel, wordt gelanceerd als een raket. Weg is het.

achterzijde
voorzijde

Stropdasjurk

Op de eerste pagina van zijn sprookje 'Der neue Paris' (1811) beschrijft Goethe hoe de jonge hoofdfiguur genotvol z'n eerste nieuwe gouden jasje aantrekt. Vergeten mannelijke opsmuk.

 Wat is er over? Niet meer dan de stropdas. Het ging met mannenkleding bergaf, droef werd het, op dat laatste restje glim na. Weggegooid door Claus von Amsberg en toch weer teruggehaald, met dubbele knoop, door Fortuyn. Mannenkleding is steeds weer door vrouwen ontvreemd, van zeemanstruitjes tot broeken en laarzen.In de jaren '50 knipte de Parijse zangeres Patachou als regel de stropdassen van bezoekers aan haar café chantant af.

 En in 2007 maakt Nadja Cohen een complete jurk uit stropdassen. Bijna allemaal zijde. Intact en in de volle lengte gebruikt.Ik informeer hoe de dassen in 't model blijven, zit er een jurkje onder?"Nee," zegt ze, "dat is het mooie, de stropdassen lopen zo, dat het model 'mee' komt, dat was een verrassing. Ik wilde eerst een rok maken. Maar toen werd het een jurk. "Mag dit ontwerp gepubliceerd worden?

 Dat mag als ik vermeld dat alle bestellingen lopen via Nadja Cohen. Rechten voorbehouden.

Pagina's