Zo alomtegenwoordig als gestreepte kleren nu zijn, zo afwezig waren ze in 1950. Je zou wel iets heel bijzonders moeten kunnen, dacht ik, om zo'n shirt te mogen dragen. Maar zelfs het woord 'shirt' was er nog niet. Wat ik zag was een soort overhemd in rode en zwarte strepen.Waar komen gestreepte kleren vandaan, wat hebben strepen te betekenen? Eerder (zie dit log van 16 september) volgde ik het spoor terug, van de singsinghemdjes naar de matrozenpakjes. Maar dan?Er is weinig over geschreven. Ik vond 'The devil's cloth, a history of stripes and striped fabric' van Michel Pastoureau hoogleraar aan de Sorbonne gespecialiseerd in de Middeleeuwse heraldiek.Leprozen, hoeren, gevangenen droegen gestreepte kleding. Strepen waren van de duivel, wat werd onderbouwd met een onduidelijke bijbelpassages bij Leviticus (19:19) die kleren 'in tweeën' (kleur? stof?) verbiedt. Waarom? Geen wonder, natuurlijk is Leviticus tegen opschik. 'De dracht van duivel' zag ik voor de tweede keer in de RYAM-schoolagenda 1956 waarin een foto stond van rockster Jerry Lee Lewis, de prediker van 'the devils music', in een gestreept shirt. Pastoureau stort zich in de betekenisleer, hij gooit het op de tweeduidigheid. Maar daarmee verklaar je niet alles. Vanwaar het gestreepte balkje (soms hallucinerend draaiend) aan de pui van de kapper? Zijn kappers duivels? Of de strobelights in de psychedelische tijd? De strepen in de Amerikaanse vlag? Wat te denken van de krijtstreeppakken van moderne politici en zakenlieden? Daar heeft Leviticus gelijk: erg dubbel. En zie, de emancipatie van het streepje. Ik ga maar uit van de waarneming. Streepjes zijn lekker om naar te kijken. Daarom maken de Kuba in Centraal-Afrika zulke mooie streeppatroontjes. Via de Arabische wereld kwam ornamentiek met evenwijdige lijntjes naar het Westen. En zoals alles wat lekker is (zie Ileen Montijn over het slapen) zijn er dan gemengde gevoelens: het verbodene is aantrekkelijk. Terug naar de matrozenpakjes.Waarom draagt het jongetje in het beeldmerk van Zeeman een strepentruitje? Is hij een Rus? Nee, de drie witte banen, op de matrozenkraag zijn, leer ik, een herinnering aan de drie zeeslagen van Nelson, die bij Malta, Aboukir en Trafalgar. Door onze Koninklijke Marine van de Engelsen overgenomen. Waarom? Ze zijn mooi. En dan de streepjes. Tot 1966 droegen ze bij Nederlandse marine onder hun kiel het zg. frokje. Zeven blauwwitte strepen die stonden voor de wereldzeeën. Nadien werd dat een T-shirt met blauwe rand, het zgn. sportwitje.Later meer.

Vandaag deel 5 en 6 (slot). Geschreven op mandag 30 juni en 10 augustus 2003. Wat een cyclus van 500 pagina's had moeten worden vond aldus een abrupt einde. PS. Iedere dinsdag omstreeks 12.10 uur is er een nieuw Zeer Kort Verhaal van A.L.Snijders te horen in het VPRO-radioprogramma Cantina (dagelijks 12.00-14.00, óók Concertzender).

Over de meubelboulevards van Nederland anno 2006 wandelen vorsten en vorstinnen. Zij zijn de logische nazaten van vorsten van de middeleeuwen tot de achttiende eeuw. Bedden moeten vorstelijk zijn. Overal waar de vorst bij edellieden logeerde had hij een eigen slaapvertrek. Hij ontving en sprak recht vanuit bed. Zelfs als de vorst er niet was boog men naar zijn bed. Nederland kent de meeste meubelwinkels per hoofd van de bevolking van de hele wereld. Slaap lekker! Vandaar de nooit ophoudende kruistochten tegen het zachte bed, van priesters, predikers en later de heelmeesters van het Nieuwe Bouwen. Vroeg zouden we opstaan, ongemakkelijk zouden we liggen! Want slapen was lekker. Ileen Montijn schrijft behalve de geschiedenis van intimiteit en privacy ook die van onze zeden. Nog maar tweehonderd jaar geleden was met bosjes wildvreemden bedden delen in ziekenhuizen en herbergen heel gewoon. Van elke 24 uur brengen we er zeker acht in bed door. Bewusteloos, kwetsbaar, in het donker. De meeste mensen sterven 's nachts tussen drie en vier uur. In een bed.Het bed, het brandpunt van het wonen. Maandag 2 oktober is Ileen Montijn na 21.00 te horen in De Avonden.

Straks komen de marskraamnegers met hun prullaria en hun bossen paraplu's die na een dagje provincie terugreizen naar Milaan. Paraplu's? Ja, de negers kunnen in geval van regen elk ogenblik overschakelen op de verkoop van schotsgeruite paraplu's.Tot slot een loopje over het perron met de palmen erlangs en zien hoe een zilveren sneltrein de tunnel inschiet. Stationsbars. Toegeven aan melancholie. Wat een luxe! Dit was Baveno. Maar Overveen is ook heel goed.

Ik ontvlamde in enthousiasme voor het karakter Van Deyssel, romans en scheldkritieken, alles best, maar dit was het ware werk. Lodewijk van Deyssel stond voorgoed bij mij in de kamer, een wonder van vocale behendigheid, tegelijk voorkomend en bezeten, maar vol zelfspot. Waarbij je aan je water voelde hoe groot de angst was die hij ermee bezwoer. Ik zocht Harry Prick op in de Juffrouw Idastraat in Den Haag, waar toen het Letterkundig Museum gevestigd was, waarvan hij directeur was. En, ik vond de stem van Van Deyssel terug in de archieven.De twee weken geleden overleden Prick (zie dit log van 15 september 2006) vertelde me hoe hij in 1945 op 18 jarige leeftijd kennis maakte met 'Oom Karel' en hoe die ontmoeting zijn verdere leven zou bepalen. Wat in 1978 op de radio was is hier en nu terug te horen.

Sensoren op de Millenium Bridge in London registreren alle geluiden, zoals wind verkeer voetgangers enz.En, mirakel, als ik ontdekt heb hoe het daar werkt verdwijn ik. Ik ben weg. Fontana legt een palet van natuurlijke geluiden neer en stelt je in staat die zelf te schikken, naar je toe te trekken, van je af te schuiven, zo dat er om je hoofd, in je hoofd, in stereo, een bewegend, knarsend, puffend, zuchtend geluidslandschap ontstaat, dat zich voegt naar je handbewegingen, en van daar naar wat beweegt in je hersenpan. Je ligt in een warm, vibrerend geluidsbad. En je kunt het water om je heen laten klotsen of spetteren. Ongehoorde sensatie. Doet denken aan een meersporenmix in een muziekstudio. In één klap weet ik wat ik tegen andere muziek en geluid heb: ik kan er niet met m'n vingers aan komen, ik kan het niet beinvloeden. En nu opeens wel.Er rest één probleem, Jörgen Hofmeester en Arnon Grunberg wachten in de huiskamer op me. Het is dringend. Excuus meneer Fontana.

 Bij Roos van Lierop tref je de ingelijste overblijfselen van een speelgoeddier naast een bericht aan haar overleden grootvader, dagboekbladen en op straat gevonden en bewerkte voorwerpen. Een étalage vol dag- en nachtresten. Terzijde ligt haar debuut, de dichtbundel/plaatjesboek 'Innig papier'. Hier de laatste twee strofen van het gedicht 'De ideeën zijn gedetailleerd van aard':In de kast kleppert de postbode met papieren vleugelslagHet strak gespannen kleed tussen de zalmgroene kadesvertelt dat er weer vogels vlogen, maar het water slaapt verder.

 Alles wijst erop dat het gedicht gekleed is in een jas die het jaargetijde waardig is;het toont zich, laat zich bekijken, staat op tussen de kades en als een getuite kaleidoscoop legt het een kijker over de dag.

 Maandag 25 september na 21.00 in de Avonden het hele gedicht en meer, en een verslag van de etalage-inrichting door Roos van Lierop.

Foto's van Blumenfeld uit zijn Hollandse jaren (1918-1936) zijn te zien in het Haagse Fotomuseum. Toen zijn Amsterdamse winkel in luxe lederwaren, tasjes etc. in 1932 over de kop dreigde te gaan begon hij de vrouwen te fotograferen die je daar nu ziet. Wat Blumenfeld met de Nederlandse vrouwen heeft klaargespeeld is een mirakel. Je hoort bijna wat hij ze influisterde terwijl hij met z'n camera rond ze spookte. Hij bracht ze tot leven, gaf ze vertrouwen. Waarachtig, je ziet hoe ze - bijna zonder uitzondering - de fotograaf proberen te verleiden. De man achter de camera had al een heel leven achter de rug waarvan zijn Hollandse modellen niet wisten. Het staat beschreven in zijn meesterlijke autobiografie 'Durch tausendjährige Zeit' (1976), vertaald als 'Spiegelbeeld' (1980). Daarin staat ook hoe hij op 29 augusus 1929 op in Zandvoort door de marechaussee gearresteerd werd omdat hij een schouder van zijn badpak ontbloot had. Hoewel hij - als joodse Duitser - met een Nederlandse getrouwd was, waren hiemee zijn kansen op het Nederlanderschap voorgoed verkeken. In 1936 verhuisde hij naar Parijs. In 1941 vluchtte hij met zijn gezin via Marokko naar New York waar hij hij een wereldberoemd modefotograaf werd.PS. Het beste hoedjesverhaal in onze literatuur is zover ik weet het smartelijke ''Hoedje van plezier' uit 'Op Scheveningen' (1988) van Helga Ruebsamen. Over een Haagse hoedenmaakster die geen emplooi meer vindt. Helga Ruebsamen heeft echte hoedjes know-how.

In Amsterdam werd er op de lokale tv-zender over gediscussieerd. Vanwaar die heibel? In zijn standaardboek 'The Nude' maakt de kunsthistoricus Kenneth Clark een strikt onderscheid tussen 'naked' en 'nude'. Naked is zonder kleren, bloot dus, en nude een ideaal in de kunst. Een geïdealiseerd beeld van het lichaam. In het Nederlands ligt dat onderscheid minder precies en daar komt ellende van. De man vooraan is ook wel een ideaal schildersmodel. Veel massa, veel tekening, en goedgekozen pose. Mooie foto's. Nu Mieke Woestenburg: 'De mannen die reageren zijn voor het overgrote gedeelte in de leeftijdscategorie van 40 tot 50 jaar. Hun wens om als naakt model te willen poseren, komt vaak voort uit hun eigen ervaringen met het bekijken van erotische beelden waarop voornamelijk vrouwen afgebeeld staan. Waarbij de kijker (mannelijk) en het model (vrouwelijk) in een vast patroon gevangen zitten. (...) Ik zet de modellen in moeilijke posities, lichamelijk pijnlijk, of tegen hun natuurlijke lichaamstaal in. Het grensgebied van het toelaatbare op dat moment is voor mij zeer interessant. Niet het toelaatbare in het algemeen, of dat van mij, maar het toelaatbare van het model in overeenkomst met zijn verwachtingspatroon. De weergave hiervan in hun lichaamstaal vind ik fascinerend.'

Hij schreef: 'Dit is haar graf. Onder de jonge linden vergaan haar handen en haar zachte ogen. Moet men geloven dat wie haar beminde haar eens hervinden en herkennen mag? In mijn jeugd was Astrid krantenknipsels, na haar dood. Achtervolgd door mijn moeder, die lont rook. En veel raadselachtig liet verdwijnen. Nu, de Here Here was mij genadig. En dit via de onderwijzer, de heer Paradies (?!). Wat mij nooit was overkomen geschiedde nu. De heer P., onderwijzer, zei mij thuis zijn tas op te halen. Het was vlak bij . Vrouw Paradies liet mij binnen, ging een trap op en liet mij in de hal staan (13 jr. oud). Op de radio hoorde ik hoe Astrid onder bazuingeschal uit het paleis werd gedragen. Het is geen beeldspraak maar ik verzonk rechtstandig in het niets van de aardkloot, hierbij begeleid door een commentator. Een tas van Paradies! Verwoestend! De deur ging open, de deur ging dicht, een oud man wankelde over straat... Nu (en dat is veel te laat, de necrofiele woede van eens was gedoofd) kan iedereen naar binnen. Ik was in gezelschap, koud, kil, vochtig, nauwelijks verlicht. Somber tot donker aan de randen. Mijn gezelschap had er gauw genoeg van en liep de stenen trap op. Ik bleef achter voor nog een kort gesprek met klopsignalen. Ik zal hiervan geen verslag doen. Ik legde een hand op de katafalk voor nog een beetje warmte en vertrok, besmuikt. Buiten regende het. Grijsgrauwe lucht, een kille wind die je om de oren blies. Ah, zei ik, wat een mooi weer. Koning Leopold: in de rouwstoet met de arm in een mitella. Licht wiegend in de heupen, al bezig met overspel. Ik loop ook mee, maar met andere gedachten: om die leuke hoedjes. Tot vlak bij de ogen. Dat schuin omhoog kijken en dan die korte zinnetjes... Als steeds je Leopold (naam doorgehaald) Willem.'Vorige week was ik in Brussel en ging kijken.Toch nog geschokt bemerkte ik dat Leopold III daar in een stenen katafalk is bijgezet met zijn beide echtgenoten, Astrid en Lilian Baels (later de Rety).