Fouten

'Eigenlijk konden mijn ouders niet fietsen,' schreef Gerard Reve.Ik kan eigenlijk niet tikken, bekende ik aan A.L.Snijders. Hij bleek het ook niet te kunnen.

Met zijn anderhalve vinger zat hij te prutsen tussen de politieagenten die hij Nederlands onderwees aan de politieschool in Lochem. En die op hun beurt - in trommelvuur, met tien vingers - het ene proces verbaal na het andere uit hun machines ramden. Ik sla ook te hard. Ik verslijt toetsenborden. En daardoor typ ik nog meer fouten. Gelukkig zijn er lezers van Avondlog die 's ochtends correcties mailen.

Tags: 
te zien: de bewoonbare vensterbank van Frank Halmans (2004)

Het huis, de kamers 2

Niet lang geleden was de beeldend kunstenaar Frank Halmans in De Avonden te horen. Zijn huisparafrasen maakten grote indruk op me. Alleen, ik kon toen niet verwijzen naar een plaats waar werk van hem te zien was. Nu is die er.

 Hij neemt deel aan de tentoonstelling 'Het huis, de kamers 2' in Den Haag. Met verder oa. Lidy Jacobs, Joris Laarman, Mark Manders en Thomas Rentmeister.De tentoonstelling is te zien op 2 locaties: Denneweg 14a en Patrijsplantsoen 23 Den Haag/Ypenburg (7X11) van 10 september t/m 11 oktober 2008.

Tags: 
Rob van de Schoor in het Erasmus-gebouw in Nijmegen

Kloos en Verwey (3)

Rob van de Schoor, stelde - met Ilona Brinkman - het brievenboek 'Van de liefde die vriendschap heet' samen. Daarin zijn de hoog oplaaiende betrekkingen tussen Willem Kloos en Albert Verwey tussen 1881 en 1891 vastgelegd op een manier die de dramatische en stilistische kracht van het materiaal recht doet.Aan partij kiezen ontkomt de lezer moeilijk. Rob vindt - net als ik - dat Kloos er toch wel als de winnaar uit naar voren komt. Neem deze brief van 7 Maart 1889. Kloos woonde aan de Kerkstraat 260. De boedelscheiding is in gang gezet.

'Goed, amice, Zaterdag morgen vóór twaalven zal ik den boel laten halen. Maar ik gevoel de noodzakelijkheid van er zelf bij te zijn, daar mij in de laatste maanden gebleken is, dat zulke zaken, mij betreffende, door U met eenige nonchalance behandeld worden, zooals trouwens begrijpelijk is. Eén voorbeeld onder velen: Toen ik in October l.l. mijne papieren etc van u terug had laten halen, hadt gij verschillende dingen, waaronder de papieren van Jacques Perk, vergeten, maar daarentegen was de ééne helft van de grootste der twee handkoffers gevuld met een ouden, strooien hoed. Ik zal dus zelf komen: wees dan echter zoo goed te zorgen, dat gij zoolang bezig zijt een pleizierige wandeling te maken of dat gij aangenaam met uw aanstaande te Haarlem te keuvelen zit: dan ben ik meer op mijn gemak en hoef niets te doen of te zeggen wat ik niet meen. Dus, dat is afgesproken, hé.tt.Willem Kloos''

Van de liefde die vriendschap heet
Beluister fragment
Aloïs Hitler (1837-1903)
Hermann Kafka (1852-1931)

Vaders

 Nog een keer dan. James Hawes maakt een wel erg ongepaste grap in zijn 'Excavating Kafka'. Hij bespreekt de conflicten tussen vaders en zonen in het Habsburgse rijk, rond 1900. De moderne tijd botste met de oude. Veel zoons rebelleerden tegen het ouderlijk gezag. Zoals Kafka tegen zijn vader Hermann in de beroemde 'Brief aan mijn vader' (1919).En neem deze twee. Hawes citeert nog een weinig ruimdenkende vader, beschreven door een zoon die niets voelt voor de ambtenarenloopbaan die hem is toegedacht. Nee, hij wil kunstenaar worden, deelt hij zijn vader mee. En dan staat er:

 'Mijn vader was een paar momenten sprakeloos:"Schilder? Kunstenaar?"Hij twijfelde aan mijn verstand. Of misschien dacht hij dat hij me had misverstaan of verkeerd begrepen. Maar toen hij zich realiseerde hoe de zaak lag en in het bijzonder, toen hij voelde dat het me ernst was, ging hij er met alle vastberadenheid tegenin. Voor hem was dat een makkelijke beslissing, want van rekening houden met waar ik misschien werkelijk toe in staat was kon eenvoudig geen sprake zijn.

 "Kunstenaar? Nee, nooit, over mijn lijk!"'Deze vader en zoon waren Alois en Adolf Hitler.

 ps. Hawes beschrijft vader Kafka, goed gedocumenteerd, als heel toegevend en inschikkelijk.

Tags: 
F.B.Hotz (1922-2000)

Polonaise

Vandaag werd in Den Haag het boek 'En dan nu de polonaise' gepresenteerd, samengesteld door Cor Gout & friends. Over de muziek in Den Haag en Scheveningen. Welke?

Oa. acht eeuwen kerkmuziek in Den Haag, Hofkapellen en ?orkesten, Indische invloeden op de Haagse Jazzmuziek, de Haagse beat, Het North Sea Jazz Festival, Paul Acket, Frans Elsen, Mini & Maxi, Platenwinkels in Den Haag en Scheveningen, Supersister, Punk en Zangkoren op Scheveningen.Ik schreef een stukje over Dixieland. Het heet 'Icecream, you scream' en begint zo:'Het is zaterdagavond in Den Haag, de stille stad. Een enkele late fietser, lijn twee. Uit een schoolgebouw klinkt muziek. De klapramen van de gymzaal staan open. Binnen loopt men rond met flesjes cola in de hand. Insiders weten dat die cola bij sommigen voor meer dan de helft uit jonge jenever bestaat. Zo drink je onder de ogen van de rector. Op Dixieland heb ik leren drinken. Tot de zoute pinda's als hagelstenen uit mijn neusgaten de wasbak in spoten. Ik vond 'De walging' een aantrekkelijke titel want dansen kon ik niet. Ik vermoedde dat Jean Paul Sartre ook niet kon dansen en zeker niet van Dixieland hield. Maar het was de muziek, er was geen andere. Dixieland had de juiste graad van wanhoop en ranzigheid. Voordat Den Haag 'beatstad' werd was het al hoofdstad van de Nederlandse Dixieland. Van Roefie Hueting en de Down Town Jazz Band tot Eric Krantz en de Dixieland Pipers (spreek uit 'piepers') en de Stork Town Dixie Kids van de gebroeders Katee allemaal kwamen ze uit Den Haag. Lees de werken van trombonist Frits Hotz. Dixieland verborg achter zijn uiterlijke vrolijkheid een diepe ernst. De ernst van zuiverheid in de leer van de Oude Stijl. De beste muziek was immers al lang geleden, in de jaren '20 en '30 gemaakt. Het ging om de puurheid van de navolging. Ik werd gelovig.(...)'.

Kloos door Willem Witsen (1887)

Kloos en Verwey (2)

Wat blijft over van wat Willem Kloos en Albert Verwey op papier kregen? Het zou weleens hun hartbrekende briefwisseling uit de jaren 1881-1891 kunnen zijn.

'Van de liefde die vriendschap heet' of andersom. Een onmogelijke liefde. Het kon niet, en daardoor gebeurde het eens te heviger. Toen Verwey zich verloofde in de fatale zomer van 1888 bleef Kloos ontredderd achter. Manisch depressieve verschijnselen, het hele repertoire. En toen kwam nog de eindeloze boedelscheiding. Het staat er allemaal.En niks geen tachtigerstaal. Het mooiste bewijsstuk is het portret dat Willem Witsen in 1887 van zijn vriend Kloos maakte en dat in het bezit van Verwey was. Die het verscheurde. En weer plakte. Hier een kattebelletje uit de tijd dat alles nog goed wasvoorjaar/zomer 1885Beste Albert, ga maar zitten en zet thee, ik ben even naar Alettrino en ben voór achten terug. Waaróm zal ik je straks zeggen. Drie - vier lepeltjes, hoor, en het water moet goed koken: anders lust ik het niet en jij ook niet. (...) Adieu, tot straks.Willem.

Willem Kloos
Albert Verwey

Kloos en Verwey (1)

Vrijdag ga ik langs bij Rob van de Schoor in Nijmegen, medesamensteller van het brievenboek van de beide aanvoerders van de Tachtigers, Willem Kloos en Albert Verwey. Titel: 'Van de liefde die vriendschap heet.' Kloos is net 23 jaar oud, Verwey zes jaar jonger. Je leest ze en denkt, mijn god wat is de wereld sindsdien verpeuterd. Hier Kloos, in 1882 over de liefde.

'Maar eigenlijk is 't een beroerde boel, en daarom liggen we altijd, half onbewust, op den loer onder de menschen, om een lief gezicht te vangen en er door gevangen te worden. Dat is ten minste iets tastbaars, buiten ons. Ook ik doe zoo, heb altijd zoo gedaan, en schijn er nog niet mee uit te kunnen scheiden. (...)Toen ik achttien jaar was, leed ik onder mijn eersten hartstocht, - wat vóór dien tijd viel, was slechts 'the light fire in the veins of a boy' -Eenzaam was ik, en toen de dood kwam, kon hij mij niet eenzamer maken. Daar heb ik veel verdriet van gehad. Wat onkruid op een graf geplukt, is het eenige, wat er van mij overblijft. Daarna kwam de groote passie van mijn leven. Zes maanden was ik gelukkig en toen ik weer weggestooten werd, dacht ik, dat ik breken ging. Maar ik ben er toch van opgekomen, wat harderen wat nuchterder. Nooit meer, meende ik, doch toen Dora mij aankeek en bleek werd, en - de verkeerde wereld - mij het hof begon te maken, ben ik gaan probeeren, of kussen de zelfde uitwerking hadden als sterke drank.(...)

Tags: 
Prestel

Johann Gottlieb Prestel (2)

Het stukje over Prestel van gisteren zette Wim Bloemendaal aan tot ‘eigen onderzoek’. Hij schrijft: 'Ik vermoed dat de baden oorspronkelijk in Reggio waren, maar bij de aardbeving van 1908 definitief vernietigd zijn. Hetgeen Prestel zag en tekende, verdween in 1908.'

Dit op grond van een verslag dat hij vond van het Seismologisch Observatorium van Messina (dat op Sicilië ligt, recht tegenover Reggio).Daarin wordt een aardbeving vermeld die kort voor het jaar 374 plaatsvond in Reggio Calabria. De Romeinse baden en de basilica, staat daar, werden daarna herbouwd op de ruines.Zo is het vastgelegd in een Romeinse inscriptie die in 1912 werd gevonden tijdens de herbouw van de stad Reggio na een veel latere beving, namelijk die van 1908. Bij welke beving de basilica en de baden dus voorgoed van de aardbodem zijn verdwenen. Het is een seismisch zeer gevoelig gebied. ps. Prestel maakte met zijn vrouw Maria Catherina, die minstens zo goed kon etsen als hij, een rondreis door het Middellandse Zeegebied, tot in Syrië toe. In 1767-1770 woonde hij in Rome.

de baden van Caesar in Calabrië (?)
Leda en de zwaan

Johann Gottlieb Prestel (1)

Waar je ook in een oude stad komt, er is altijd een kleine markt of een winkeltje met prenten. Daar hoort en heel speciaal soort heren bij, die over hun leesbril heen naar je kijken. Nee, ik hoor niet tot hun gilde. Toch begrijp ik de aantrekkingskracht.

In zo'n prent ben je veilig. Alles is allang gebeurd. In Aken, in het museum trof ik van Johann Gottlieb Prestel (1739-1808, een Duits graficus, hij stierf in Frankfurt) deze afbeelding: 'Les bains de César en Calabre'. Piranesi is niet ver weg. Maar, de baden of thermen van Caesar in Calabrië? Waar in Calabrië? Internet is groot, maar de baden blijven onvindbaar. Wel trof ik een onorthodoxe Leda met zwaan van Prestel. Ik denk dat prentenverzamelaars op zoek zijn naar het onvindbare. Heel geruststellend.

ander gxzicht
handschrift

Excavating Kafka (3)

 Wat maakt de verhalen van Kafka zo goed?James Hawes geeft een antwoord dat ik nog lang met me zal dragen. Het is hun ongerijmdheid. Die de ongerijmdheid van het leven is. Dat laat hij zien aan de hand van het verhaal 'Das Urteil' waarin een oude, gebrekkige vader - 'out of the blue' - zijn zoon veroordeelt tot de dood door verdrinking. Waarna de zoon het huis uit stormt en zich van de brug af stort, in de rivier.

 Een verhaal schijnbaar zonde enige logica. Toch moet het zo zijn, weet de lezer. Zo zijn vaders, zo zijn zonen. Het is niet dat de vader 'gelijk heeft' zegt Hawes, hij wint eenvoudig de strijd van de wil.De zelfde schijnbare ongerijmdheid zie je in Het Proces, waarin Jozef K. wordt veroordeeld, maar door wie? Waarom? Hij wordt veroordeeld. Geen ontkomen aan. Zo werkt het. Ga na hoe het toegaat in families, in vergaderingen of andere groepsprocessen.

 Sommige argumenten of beter gemoedsbewegingen blijken - tegen alle redelijkheid en logica in - opeens doorslaggevend. Waarom? Er is een groot verschil tussen de wereld zoals hij zou moeten zijn en zoals hij is. Dat is al zo sinds het boek Job. Dat verschil is de grondstof van Kafka's verhalen. Aldus James Hawes.Voor de hand liggende dingen, maar wie zegt ze?

Tags: 

Pagina's