Voor sommige dingen moet je hebben doorgeleerd. Zoals voor dokter. Maar de volkswil dringt ook al door in de spreekkamers of aan de ambulance.

 Toqueville onderzocht het verschijnsel democratie in Amerika tussen 1835 en 1840. Belangrijke conclusie: kiezers kiezen niet de intelligentsten. Maar daar was aan gedacht. Regeerders werden maar voor vier jaar aangesteld. Om zich te buigen over waar het volk geen zicht op had.

 Maar zelfs dat blijkt 200 jaar later niet genoeg. Tussentijdse correctie moet kunnen, vindt men nu. Het referendum zal gekozenen overleveren aan de grillige volkswil, gedreven door de meest democratische uiting van al: het gevoel.

 'Dat maken we zelf nog wel uit'.

 Waarmee in deze dagen een eind komt aan de democratie.

 Toch sluipt er iets tussen dat hiermee strijdig lijkt. Het heet 'De rijdende rechter'. Een wijze man die de partijen hoort en vervolgens uitspraak doet waarbij ieder zich neerlegt. En o wonder, dat doen ze. Plato zou er voor geweest zijn. Die streed immers zijn leven lang tegen de democratie.

 Ik leg bij deze Amerika voor aan de Rijdende Rechter.

 Domheid is een linkse leugen. Wat goed voor ons is maken we zelf nog wel uit. Laat kinderen zelf besluiten wat ze op school moeten leren.

 De leider van onze grootste politieke beweging heeft bij zijn club de democratie afgeschaft. Hij is de baas en het enige lid. Maar hij wil wel per referendum gaan regeren. Is dat met elkaar in tegenspraak? Ach, hij weet ook wel dat het volk tegen stemt. Waartegen? Tegen de politiek. Tegen de intelligentsia.

 Ik lees hem in de Volkskrant van vanmorgen: 'De elite heeft een mars der dwaasheid ingezet.' En: 'Den Haag is wereldvreemd en spreekt niet langer namens het volk.'

 En daarom is onze vorm van democratie verkeerd. 'Als de Tweede kamer eenmaal is verkozen, weten volksvertegenwoordigers dat ze vier jaar lang ongecorrigeerd kunnen doen wat ze willen...'. Democratie wil zeggen macht van de meerderheid. Daarom is een permanente populariteitspoll de oplossing. Het referendum. 

 Minderheden, asielzoekers, dichters zijn linkse hobby’s. 

 Ik denk, we bereiken het noodlottige maar logische einde van het geloof in de wijsheid van de meerderheid van het volk, van democratie als tovermiddel.

Toqueville was er in 1830 al achter toen hij De la democratie en Amerique schreef. En nu zijn we aan het eind. De meerderheid heeft zichzelf ontdekt.

 De trias politica, de machtenscheiding, ooit bedacht om de verstandigsten onder ons beleid te laten bedenken en uitvoeren - met instemming van het volk - wordt de tirannie van een permanent volksgericht. Of in het woord van nu: het gevoel. George Orwell kijkt geboeid toe.

 Mr. Frank Visser, mijn favoriet tv‑personage is de levende relativering van de democratie. De bril die de juiste afstand schept. Waarachter de twinkeling van het godgelijke gezag.

 De democratie, eens heilig, nu verworden tot het recht van de grootste bek. Dat was in de tijd van het eerste Maagdenhuis al zo. Of eerder.

 Wat democratie waard was werd onderzocht door Alexis de Toqueville in De la democratie en Amerique (1840). Hij was voor, ook toen bleek dat de meerderheid nooit de bekwaamste mensen tot president koos. Over de financiering van campagnes had hij het nog niet. Het meest bevreesd was Toqueville voor een tirannie van de meerderheid en de verdrukking van minderheden. En zie, bijna tweehonderd jaar later beslist de meerderheid steeds meer over minderheden die haar niet zinnen, zoals kunstenaars en asielzoekers. Noem het de emancipatie van de democratie.

 'Dan dooft het licht'.

 Aanzuigende werking, zo'n perverse term ook. De meerderheid is niet snugger en niet aardig. 'De wijken in, je oor te luisteren leggen,' citeerde Gerard Reve, die wist wat je daar te horen zou krijgen: 'Niet veel goeds.'

 Maar de andere oplossing, Plato's oppermachtige koning-filosoof was erger gebleken. Intussen rukken de filosofen op. Vandaar Mr. Frank Visser. En de diepgevoelde behoefte aan een vaderlijke bovenmeester die de ruzie over het gedeelde tuinpad beslecht.

 Toen moest ik wakker worden. De zon scheen.