Wijnanda Deroo

 Een fabriek, een kerk, een school, een winkel, een gemaal, een boerderij, een bedrijfsruimte. Wat te doen met overtollig industrieel of religieus erfgoed? Slopen of 'herbestemmen'? Typerende architectuur wil iedereen graag bewaren, maar dan? De fabriek is stil en stinkt niet meer. In de school blijft het eeuwig naar kinderpis ruiken. Er gaat iets mis. Maar wat?

 Je ziet het op de foto's van Wijnanda Deroo, in de serie Plaatsen van herinnering, nu in het Noord-Brabants museum, Den Bosch. Het gebouw sterft. Nieuwe bewoners betrekken het gebeente. Wat je ook probeert, niet warm te stoken, te hoog, vol malle hoeken, ongeschikt.

 Opdelen in segmentjes dan? Er studenten in zetten, kunst­enaars die atelierruimte nodig hebben. Jan Dibbets meende dat een atelier altijd koud behoorde te zijn, wat goed uitkwam, ik huiverde in zijn schoollokaal. Wat dan? Een vloer maken in de Grote Kerk van Hoorn die een beddenpaleis werd? Exposities organiseren in een oud gemaal, zoals Thom Mercuur doet? De Vondelkerk dwars doorsnijden met een kantoorvloer? Het blijven Monumenten van verdriet om wat voorbijging. Inderdaad Lieux de memoire. Of er oorlog was. Maar stofloos, zonder vochtplekken.

 Bij Wijnanda Deroo krijgen ze een nieuwe esthetiek. Dit voormalig busstation van Connexxion wordt als deel van een verzamelaarsopslag opeens een schilderij van Matthias Weischer. Stapelingen van opslag, bergruimten. Ruimte genoeg, vergeten spullen blijven liggen. Deroo arrangeert kleurt, detailleert, legt lichtglimmers en schaduwhoeken op hun plaats net zoals in haar serie van het onttakelde Rijksmuseum.

Tags: 

Wijnanda Deroo (2)

 Gistermiddag ontmoette ik fotografe Wijnanda Deroo in de Amsterdamse Wetering Galerie, waar haar foto's van het Rijksmuseum hangen, gemaakt tijdens de restauratie.

 'Het lege museum', inderdaad, zo leeg zal het Rijksmuseum niet vlug meer worden. Niemand te zien, niks te zien, behalve wat gereedschap en kabels in lange, lege gangen. Wijnanda Deroo's stijl - ze wacht soms uren, dagen op de juiste lichtval - benadrukt die leegte. Zodat je gaat denken 'zo is het goed'.

 Wat je ziet is ook 'Het vuile museum'. Want behalve leeg is Wijnanda's museum ook vuil. Tegen onafgewerkte muren zitten hier en daar nog restanten van de lelijke wandschilderingen van Cuypers. De vloeren zijn smerig, alsof het zo hoort. De laatste jaren groeide het onkruid tegen de muren, ik ging kijken en dacht 'hoe lang heeft een gebouw nodig om wat karakter te krijgen?' Het werd eindelijk wat.

 Kijkend naar deze foto's ontwikkel je een heilige vrees voor al te smetteloze restauratie. Dat iets meer dan honderd jaar oud is moet je er aan af kunnen zien. Er zijn toch ook vrouwen die een nieuwe jurk eerst een jaartje in de kast laten hangen? Hoe harder men jubelt hoe meer ik aarzel met een eerste bezoek. Indachtig de uitspraak van E.M.Forster 'Mistrust all enterprises that require new clothes.
 Maandag in de Avonden meer over Wijnanda Deroo

Leeg

 Vanaf 6 april zijn bij de Amsterdamse Wetering Galerie de foto’s te zien die Wijnanda Deroo maakte van het Rijksmuseum tijdens de eindeloze verbouwing. Titel: Het lege museum.

 Een veelzeggende leegte. Er bestaat in Groningen een voetbalstadion dat De lange leegte heet en wie de foto’s van Deroo ziet begrijpt hoe de begrippen lang en leeg een geheel kunnen vormen. Het werk ligt stil. De werklui zijn weg, allang naar huis. Of voorgoed vertrokken. Met achterlating van wat gereedschappen en lege potten en blikken. Zodat wij als spieders door een raam letterlijke stillevens kunnen zien van een ongekende schoonheid.

 Zelfs een Rembrandt zou hier misstaan. 

 Die afgebladderde muurschilderingen doen Pierre Cuypers recht, Zijn werk was altijd al te clean, te af. Kon wel wat sleet gebruiken. Matthias Weischer zou me van harte bijvallen.